اموزش جغرافيا

رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید
وظیفه گر برسد مصرفش گل است و نبید

صفیــر مرغ برآمــــد، بط شـــــراب کجاست
فغان فتـــاد بـــه بلبل، نقاب گــل که کشید

ز میــوه‌هــــای بهشتی چــــه ذوق دریابــــــد
هـر آن که سیب زنخــدان شاهــدی نگـــزید

مکن ز غصــه شکــایت که در طریق طلب
به راحتی نرسید آن که زحمتی نکشید

ز روی ساقی مهوش گلی بچین امروز
که گرد عارض بستان خط بنفشه دمید

چنان کرشمـــه‌ی ساقی دلم زدست ببرد
که با کسی دگرم نیست برگ گفت و شنید

من این مرقع رنگین چــو گل بخواهم سوخت
کــه پیر باده‌فـــــروشش به جرعه ای نخرید

بهــــار می‌گــــذرد دادگستـــــــرا دریــــــاب
که رفت موسم و حافظ هنوز می نچشید

رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید
وظیفه گر برسد مصرفش گل است و نبید

صفیــر مرغ برآمــــد، بط شـــــراب کجاست
فغان فتـــاد بـــه بلبل، نقاب گــل که کشید

ز میــوه‌هــــای بهشتی چــــه ذوق دریابــــــد
هـر آن که سیب زنخــدان شاهــدی نگـــزید

مکن ز غصــه شکــایت که در طریق طلب
به راحتی نرسید آن که زحمتی نکشید

ز روی ساقی مهوش گلی بچین امروز
که گرد عارض بستان خط بنفشه دمید

چنان کرشمـــه‌ی ساقی دلم زدست ببرد
که با کسی دگرم نیست برگ گفت و شنید

من این مرقع رنگین چــو گل بخواهم سوخت
کــه پیر باده‌فـــــروشش به جرعه ای نخرید

بهــــار می‌گــــذرد دادگستـــــــرا دریــــــاب
که رفت موسم و حافظ هنوز می نچشید

رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید
وظیفه گر برسد مصرفش گل است و نبید

صفیــر مرغ برآمــــد، بط شـــــراب کجاست
فغان فتـــاد بـــه بلبل، نقاب گــل که کشید

ز میــوه‌هــــای بهشتی چــــه ذوق دریابــــــد
هـر آن که سیب زنخــدان شاهــدی نگـــزید

مکن ز غصــه شکــایت که در طریق طلب
به راحتی نرسید آن که زحمتی نکشید

ز روی ساقی مهوش گلی بچین امروز
که گرد عارض بستان خط بنفشه دمید

چنان کرشمـــه‌ی ساقی دلم زدست ببرد
که با کسی دگرم نیست برگ گفت و شنید

من این مرقع رنگین چــو گل بخواهم سوخت
کــه پیر باده‌فـــــروشش به جرعه ای نخرید

بهــــار می‌گــــذرد دادگستـــــــرا دریــــــاب
که رفت موسم و حافظ هنوز می نچشید


و انتهای این قصه‌ی سرد و سفید
همیشه سبز خواهد بود، تا رسیدن سال نو
تنها یک سلام خورشید باقی‌ست
هزاران تبریک.

فرارسیدن سال 1396 را به حضور همه همکاران عزیز تبریک عرض نموده و سالی پرخیر و برکت برای همگان آرزومندیم. 


نوشته شده در سه‌شنبه ٢٤ اسفند ،۱۳٩٥ساعت ٦:٢٢ ‎ب.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

 باروری ابرها به کمک هوایپما یا ژنراتور زمینی

باروری ابرها یا ابرآمایی[۱] به‌عنوان متداولترین و بهترین روش شناخته‌شده تعدیل آب و هوا، افزودن مواد به داخل یک ابر (با استفاده از «ژنراتورهای زمینی»(Ground Based Generators)، موشک (Rackets) و یا هواپیما) با هدف تقویت تشکیل و رشد «بلورهای یخ» (Ice Crystal) در ابرهای سرد (بیشتر حجم ابر در دمای زیر صفر درجه سلسیوس است) و رشد قطرک‌های درون ابرهای گرم (بیشتر حجم ابر دارای دمای بالای صفر درجه سلسیوس است) و درنتیجه افزایش بارش برف و یا باران می‌باشد. به عبارت دیگر باروری ابرها روشی جدید برای تأثیرگذاری بر روی ابرهای طبیعی است که در آن با استفاده از مواد شیمیایی آب بیشتری از ابر به شکل باران یا برف گرفته می‌شود.[۲][۳]بیشترین عواملی که در باروری ابرها برای تولید باران سرد و طرح های باروری ابرها برای تقویت بارش برف به کار میروند یدید نقره و یخ خشک[۴] (دی اکسید کربن منجمد) هستند. عواملی دیگر مانند گازهای مایع (به عنوان مثال نیتروژن مایع) نیز می توانند برای بارور کردن ابرها در این دسته مورد استفاده قرار گیرند.

محتویات

  • ۱ تعدیل آب و هوا
  • ۲ تاریخچه
  • ۳ باروری ابرها چگونه عمل می‌کند؟
  • ۴ مواد مورد استفاده
  • ۵ فناوری تعدیل آب و هوا از نگاه سازمان و انجمن‌های معتبر جهانی
  • ۶ باروری ابرها در ایران
  • ۷ منابع

    تعدیل آب و هوا

    تعدیل آب و هوا تلاش بشر جهت ایجاد تغییر کوتاه‌مدت آب و هوای طبیعی است که در بیشتر مناطق دنیا به‌منظور افزایش بارش از ابرها، کاهش اثرات منفی «طوفان های تندری»، کاهش تگرگ از طوفان‌های تگرگ و از بین بردن مه در فرودگاه‌های پرترافیک یا بزرگراه‌ها انجام می‌شود.[۵]افزایش تقریبی۱۰ تا ۲۰ درصد بارندگی سالیانه، باعث افزایش بالا آمدن سطح آب رودخانه‌ها و دریاچه‌های مورد استفاده برای آشامیدن، کشاورزی و تولید نیروی برق‌آبی می‌شود. برای مثال در اندونزی هدف از باروری ابرها افزایش ذخیره آب مخازن برای استفاده در سال‌های خشکسالی، در استرالیا به وجود آمدن برف بیشتر، بهبود صنعت توریسم در ارتفاعات برفی و در چین، علاوه بر افزایش بارش، گاهی جهت کاهش دمای تابستان و در نتیجه کاهش مصرف برق برای تهویه مطبوع می‌باشد.[۲] از میان تمام کاربردهای تعدیل آب و هوا، بیشتر پروژه‌های عملیاتی بر افزایش بارش متمرکز است.[۶][۷]

    تاریخچه

    تأثیر بارورسازی ابرها برای اولین‌بار در تاریخ ۱۲ ژوئیه ۱۹۴۶ در آزمایشگاه تحقیقاتی شرکت جنرال الکتریک آمریکا توسط «وینسنت شیفر» مشاهده شد. او بلورهای «یخ خشک» با دمای ۷۸- درجه سانتی گراد را به داخل ابرهای مصنوعی تولیدشده که در اتاقک بودند رها کرد و مشاهده نمود قطرک‌های اَبَرسرد از طریق فرایند انجماد به بلور یخ تبدیل شده و به‌صورت برف در ته اتاقک ابر ریزش نمودند. بدین‌گونه شواهد آزمایشگاهی از بارور شدن ابرها به‌دست آمد. متعاقب آن در تاریخ ۱۳ نوامبر ۱۹۴۶ همزمان با این تحقیقات، دکتر لانگمویر برنده جایزه نوبل، یک آزمایش میدانی روی یک ابر پوششی روی کوه گریولاک در شرق شنکتدی متعلق به ایالت نیویورک انجام داد. دمای این ابر که در ارتفاعی حدود ۴۲۷۰ متر از سطح زمین قرار داشت ۲۰- درجه سانتی گراد بود. لانگمویر، ۳۶/۱ کیلوگرم یخ خشک را در مسیری خطی با طول حدود ۳ مایل روی این ابر پاشید و مشاهده کرد در مدت ۵ دقیقه تمامی محتوای آب ابر به برف تبدیل شد. برف حاصله در حدود ۲۰۰۰ پا زیر ابر ریزش نمود و به دلیل خشکی هوا قبل از رسیدن به زمین تبخیر شد. تحقیقات بعدی ثابت کرد هسته طبیعی غالب برای تشکیل هسته یخ در طبیعت، ذرات رس معدنی هستند که در دمای حدود ۱۵- درجه سانتی گراد یا پایین‌تر به‌عنوان هسته یخ‌ساز فعال می‌گردند. پس از استفاده از دانش باروری ابرها به‌عنوان یک فناوری جدید با کاربردهای عملی، لانگمویر تا زمان مرگش در تاریخ ۱۹۵۷، بر روی گسترش این فناوری به‌منظور حصول آب بیشتر از آسمان برای تبدیل مناطق مستعد خشک و بی‌حاصل جنوبی ایالات متحده آمریکا را به مراتع سرسبز و زمین‌های کشاورزی تلاش‌های بیشماری انجام داد. «سازمان تحقیقات صنعتی و علمی استرالیا» نیز در فوریه ۱۹۴۷ پس از اجرای عملیات باروری ابرها گزارش کرد اولین مورد باران ساخته دست بشر در نزدیکی بسارست رخ داده است.[۲] و[۶] و اما در آنسوی دیگر در شرق اروپا مؤسسه رصدخانه آب و هواشناسی روسیه در اواخر سال ۱۹۴۱ بمنظور سرعت بخشیدن به توسعه، ساخت و تست مدلهای جدید ابزارهای اندازه‌گیری پارامترهای هواشناسی جو بالا هواشناختی و بهبود کیفیت سونداژ جو در مسکو تأسیس شد. این رصدخانه برمبنای رصدخانه جو بالای مؤسسه مرکزی پیش‌بینی هوا با ۳۶ پرسنل راه‌اندازی شد. مؤسسه رصدخانه آب و هواشناسی روسیه پروژه‌های تحقیقاتی زیادی در زمینه هواشناسی و فیزیک جو انجام داده است که در بسیاری از آنها پیشگام بوده است. امروزه این مؤسسه یکی از موسسات علمی برجسته و منظم اداره فدرال دیدبانی هیدرومتئولوژی و زیست‌محیطی روسیه می‌باشد. حوزه‌های تحقیقاتی آن بشرح زیر می‌باشد:

    • سونداژ جوی سطوح بالا، توسعه روش‌های اندازه‌گیری و دیدبانی در محل و از راه دور پارامترهای جوی با استفاده از رادیوسوندها، راکت‌ها، آزمایشگاه‌های هوایی، رادار، لیدار و فضاپیما
    • مطالعات آزمایشگاهی و تئوریکی فیزیک و شیمی جو آزاد، مکانیزم‌های تشکیل ابر و بارندگی با هدف بهبود روشهای پیش بینی وضع هوا و توسعه روشهای تعدیل آب و هوا
    • مطالعه و دیدبانی وضعیت لایه ازن جو

    بخش فیزیک ابر و تعدیل آب و هوا، مؤسسه رصدخانه آب و هواشناسی روسیه، طیف وسیعی از مطالعات در زمینه فرایندهای تشکیل بارش در انواع مختلف ابرها را انجام می‌دهد. این مطالعات بمنظور توسعه روشهای کنترل بارندگی اعم از افزایش یا کاهش صورت می‌گیرد. فناوری افزایش بارندگی که در روسیه ابداع شد هم در خود کشور و هم در دیگر کشورها از قبیل کوبا، سوریه و ایران مورد استفاده قرار گرفت. علاوه بر این فناوری دیگری نیز برای جلوگیری یا کاهش قابل ملاحظه بارندگی به منظور ایجاد مصنوعی شرایط آب و هوایی مناسب در شهرهای بزرگ از قبیل مسکو، سن پطرزبورگ، تاشکند، آستانه، کازان در زمان برگزاری جشنهای مردمی و رویدادهای مهم اجتماعی و ورزشی ایجاد شده است.[۸]

    باروری ابرها چگونه عمل می‌کند

    در باروری ابر سرد ورود ماده‌ای هسته ساز مانند یدید نقره، که دارای ساختار کریستالی شبیه به یخ است بدون سرد کردن محیط باعث انجماد قطرکهای اَبَر سرد می‌شود (هسته‌سازی ناهمگن). اما یخ خشک یا نیتروژن مایع محیط اطراف خود را به حدی سرد می‌کنند که بلورهای یخ می‌توانند خود به خود از فاز بخار هسته‌سازی کنند. برخلاف باروری با یدید نقره، این هسته سازی خود به خودی، نیازی به وجود هیچ قطرک یا ذره‌ای ندارد چرا که این روش فوق اشباع بسیار بالایی در نزدیکی ماده باروری ایجاد می‌کند. اساس باروری ابرها بخصوص در عرضهای میانی، بر اختلاف فشار بخار اشباع روی آب و یخ است؛ بنابراین هنگامی که ذرات یخ در ابرهای فوق سرد شکل می‌گیرند، به دلیل فشار بخار اشباع کمترشان نسبت به قطرکهای آب، در مجاورت این قطرات مایع رشد کنند. اگر ذرات به اندازه کافی رشد کنند بصورت برف (یا، اگر ذوب رخ دهد، باران) از ابرها سقوط می‌کنند در غیر این صورت بارشی رخ نمی‌دهد. این فرایند به عنوان «باروری استاتیکی» شناخته می‌شود. در استراتژی باروری «دینامیکی» فرض بر این است که گرمای نهان اضافی ناشی از تغییر فاز مایع به جامد در ابر، باعث افزایش شناوری، تقویت جریانات بالارونده، تضمین بیشتر همگرایی سطوح پایین و در نهایت رشد سریع ابرهای منتخب می‌شود. مواد شیمیایی باروری ابر ممکن است توسط هواپیما یا توسط دستگاه‌های پخش کننده واقع بر روی زمین (ژنراتورها) وارد ابر شوند. در روش باروری با هواپیما، یدید نقره در هنگام پرواز هواپیما در داخل ابر سوزانده و پخش می‌شوند. در باروری با ژنراتورهای زمینی، ذرات ریز پس از خروج از ژنراتور توسط جریان هوا در مسیر باد و به سمت بالا قرار گرفته و وارد ابر می‌شوند و بارور می‌شوند.[۲]

    مواد مورد استفاده

    مواد مورد استفاده در پروژه‌های باروری ابرها که «عامل‌های باروری ابرها» نیز نامیده می‌شوند بسته به نوع ابر و فرایندهایی که در رشد قطرک‌های ابر شرکت می‌کنند به دو گروه «مواد یخ‌ساز» و «مواد نم‌گیر» تقسیم می‌شوند. عامل‌های یخ‌ساز در ابرهایی که دارای ساختار مایع به‌صورت آب اَبَرسرد هستند موجب ایجاد بلورهای یخ می‌شوند. این عامل‌ها عبارتند از یدید نقره، یخ خشک، «پروپان مایع»، «نیتروژن مایع»، «دی‌اکسیدکربن مایع» و برخی مواد آلی. از بین این مواد، یدید نقره و یخ خشک (دی اکسید کربن جامد) متداول‌ترین عاملهای مورد استفاده در باروری ابرهای سرد هستند. عامل‌های نم‌گیر در ابرهای گرم به‌دلیل داشتن قابلیت جذب رطوبت، آب محتوی ابر را جذب کرده و رشد می‌کنند و موجب ریزش باران می‌گردند. نمک، اوره و نیترات آمونیوم از جمله این عامل‌ها هستند. .[۳۵]

    فناوری تعدیل آب و هوا از نگاه سازمان و انجمن‌های معتبر جهانی

    با توجه به اهمیت و گستردگی برنامه‌های تعدیل آب و هوا در دنیا و استقبال بسیاری کشورها از این فناوری، طی ۵۰ سال گذشته عمدتاً چهار انجمن و سازمان معتبر اعم از سازمان هواشناسی جهانی، جامعه مهندسین عمران آمریکا، انجمن تعدیل آب و هوای آمریکا و انجمن هواشناسی آمریکا بسیاری از فعالیتهای تعدیل آب و هوا را هدایت و نظارت می‌کنند که هریک از این انجمنها جنبه‌های خاصی از فعالیتهای تعدیل آب و هوا را مورد توجه قرار داده‌اند. گزیده‌ای از نکات و مطالب مهم بیانیه‌های منتشر شده به شرح زیر است:

    1. بایستی به تعدیل آب و هوا به عنوان بخشی از استراتژی مدیریت یکپارچه منابع آب نگاه شود.[۳۶]
    2. امکان تغییرات گسترده ساختار ابرها از منطقه‌ای به منطقه دیگر وجود دارد. از اینرو نتایج باروری در یک منطقه جغرافیایی را نمی‌توان به منطقه دیگر تعمیم داد.[۳۶]
    3. پیامدهای ناخواسته باروری ابرها از جمله اثرات پایین دست باد و یا اثرات زیست‌محیطی و اکولوژیکی آن ثابت نشده‌اند، اما نمی‌توان رد کرد.[۳۶]
    4. قابلیت تأثیرگذاری بر ریزساختارهای ابر از طریق مشاهدات آزمایشگاهی، شبیه‌سازی مدلهای عددی و اندازه‌گیری‌های فیزیکی در برخی سیستم‌های طبیعی همچون مه، ابرهای لایه‌ای و ابرهای کومولوسی تأیید شده است اما، شواهد فیزیکی مستقیم در مورد اینکه بارندگی، تگرگ، رعد و برق یا باد می‌توانند توسط روشهای مصنوعی به طور قابل توجهی تعدیل شوند، محدود می‌باشد.[۳۶]
    5. پیچیدگی و تغییرپذیری ابرها، شناخت و آشکارسازی تأثیر تعدیل مصنوعی آب و هوا را با مشکلات بزرگی مواجه ساخته است. توسعه تجهیزات جدید از جمله هواپیمای مجهز به سیستم‌های اندازه‌گیری ریزفیزیکی و جریان هوا، رادارها با قابلیت داپلر و قطبش‌پذیری، ماهواره‌ها، تابش‌سنج‌های میکروویو، اندازه‌گیرهای نیمرخ باد، شبکه‌های خودکار باران‌سنجی، شبکه میان‌مقیاس ایستگاه‌ها، سیستم‌های پیشرفته رایانه‌ای با قابلیت پردازش مقادیر زیاد اطلاعات، مجموعه داده‌های جدید با قابلیت کاربرد در مدلهای عددی پیچیده ابر می‌تواند در آزمون فرضیه‌های متعدد تعدیل آب و هوا، مطالعه برروی مواد شیمیایی و تراشه‌ها در جهت شناسایی جریان هوا به درون و به خارج ابر و منبع یخ یا هسته‌سازی جاذب‌الرطوبه به عنوان عامل باروری و نیز به اقلیم‌شناسی بهتر ابرها و بارندگی قبل از آغاز پروژه‌های تعدیل آب و هوا کمک نماید.[۳۶]
    6. مطالعات منتشر شده حاکی از این است که تاکنون یدید نقره هیچگونه تأثیر معنی داری بر سلامت و محیط زیست مردم نداشته است. با این وجود بایستی در تمام طرحهایی که از یدید نقره و یا هر ماده دیگر استفاده می‌شود ارزیابی اولیه‌ای از اثرات بالقوه آن ماده روی محیط زیست یا سلامتی مردم ضمیمه گردد.[۳۶]
    7. تأکید می‌شود انرژی موجود در سیستمهای آب و هوایی به قدری زیاد است که خلق سیستمهای ابری باران‌زا، تغییر الگوی باد به منظور آوردن بخارآب به یک منطقه و یا حذف کامل پدیده‌های جوی شدید غیرممکن است و لذا تکنولوژیهای تعدیل آب و هوایی که مدعی حصول این اثرات بزرگ مقیاس و چشمگیر می‌باشند (از جمله توپ تگرگ و روشهای یونیزاسیون) پایه علمی نداشته و بایستی با تردید با آنها برخورد نمود.[۳۶]

    افزایش تقاضای آب در اثر افزایش جمعیت و موضوعات زیست‌محیطی، منابع جهانی آب را تحت فشار قرار داده است و لذا مدیریت و طراحی دقیق و مناسب آب جوی می‌تواند پتانسیلی برای افزایش قابل ملاحظه منابع آب طبیعی توأم با کاهش هزینه‌های زاید در ایجاد امکانات جدید باشد.[۳۷]

     

     

    باروری ابرها در ایران

    قبل از انقلاب اسلامی

    پروژه‌های باروری ابرها در ایران ابتدا توسط وزارت نیرو از سال ۵۳ الی ۵۷ با همکاری یک شرکت کانادایی و با استفاده از یک فروند هواپیما و تعدادی ژنراتورهای زمینی تصعیدکننده یدید نقره بر روی حوزه آبریز سد کرج و جاجرود انجام شد.

    بعد از انقلاب اسلامی

    باروری ابرها طی سالهای ۶۸ الی ۷۴ بصورت پراکنده و با استفاده از ژنراتورهای زمینی در ارتفاعات شیرکوه یزد به اجرا درآمد. سپس با ابلاغ وزیر وقت نیرو در بهمن ماه ۱۳۷۵، مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها در یزد تأسیس و از سال ۱۳۷۶ رسماً آغاز به کار کرد. پس از تشکیل این مرکز، از سال ۷۷ با همکاری رصدخانه آب و هواشناسی روسیه انتقال تکنولوژی باروری ابرها به ایران در قالب یک طرح ۵ ساله شامل اجرای پروژه‌های باروری ابرها (یزد-۱، یزد-۲، یزد-۳ و یزد-۵)، تجهیز مرکز به امکانات و تجهیزات لازم (تجهیز دو فروند هواپیمای آنتونوف ۲۶ به تجهیزات شلیک پیروپاترون‌های یدید نقره و تزریق نیتروژن مایع و نصب و راه‌اندازی سه دستگاه رادار هواشناسی آکسوپری) و آموزش پرسنل ایرانی در قالب سه گروه عملیات پروازی، رادار و تجهیزات، مطالعات و ارزیابی صورت پذیرفت. پس از پایان ۵ دوره اجرای طرح باروری ابرها که با حضور متخصصین روسی به همراه انتقال تکنولوژی و آموزش کارشناسان صورت پذیرفت اولین پروژه اجرای مستقل توسط کارشناسان ایرانی در تابستان ۸۷ در استان گیلان به انجام گرفت. این مرکز از آن زمان تاکنون پروژه‌های متعدد اجرایی و مطالعاتی باروری ابرها در مناطق مختلف کشور به اجرا گذاشته است.[۳۸]

    منابع

    1. واژه مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
    2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ http://tshivajirao.blogspot.com/.../cloud-seeding-for-inda.html
    3. ۳٫۰ ۳٫۱ http://web.archive.org/web/20110313072405/http://www.water.vic.gov.au/__data/assets/pdf_file/0011/55919/BR9_An-overview-of-cloud-seeding.pdf
    4. «بارو کردن ابرها چیست و نحوه باروری ابرها و باروری ابر در ایران و جهان». بازبینی‌شده در 2017-02-13. 
    5. http:// www.naiwmc.org
    6. ۶٫۰ ۶٫۱ http://books.google.com/books/about/Weather_modification_by_cloud_seeding.html?id=h_Mwgj_olHQC
    7. https://www.wmo.int/pages/prog/arep/wwrp/new/documents/WMR_documents.final_27_April_1.FINAL.pdf
    8. http:// www.cao-rhms.ru
    9. http://www.weathermodification.com/projects.php?id=44
    10. https://ams.confex.com/ams/pdfpapers/86501.pdf
    11. https://ams.confex.com/ams/Annual2005/techprogram/paper_85788.htm
    12. http://www.energy.ca.gov/2007publications/CEC-500-2007-008/CEC-500-2007-008.PDF
    13. http://www.nawmc.org/4dcgi/.../Calif_WMA-final.pdf
    14. http://www.waterplan.water.ca.gov/docs/cwpu2005/vol2/v2ch14.pdf
    15. http://www.nawcinc.com/Santa_Barbara.doc
    16. http://atmoswiki.aero.und.edu/atmos/citation/field/spring_2009
    17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ http://www.weathermodification.com
    18. http://www.nawcinc.com/WMA%20Utah%20Paper%202008.pdf
    19. http://water.utah.gov/cloudseeding/PDF/utahexperience4.pdf
    20. http://www.water.utah.gov/cloudseeding
    21. http://www.idwr.idaho.gov/waterboard/WaterPlanning/CAMP/ESPA/PDFs/LPD/2008/3-27-08IDPCloudSeetingCAMPPresentation.pdf
    22. http://www.nawcinc.com/Boise_feasibility.pdf
    23. http://jcsepa.mri-jma.go.jp/outreach/20070131/Presentations/P3_Khantiyanan.pdf
    24. http://jcsepa.mri-jma.go.jp/outreach/20070131/Abstracts/S3_Khantiyanan.pdf
    25. http://jcsepa.mri-jma.go.jp/outreach/20070131/Abstracts/S3_Oh.pdf
    26. http://jcsepa.mri-jma.go.jp/outreach/20070131/Presentations/P3_Oh.pdf
    27. https://www.wmo.int/pages/prog/arep/wwrp/new/documents/OBS.Seto_Indonesia_paper2_corrected.pdf
    28. http://www.irc.nl/
    29. http://aerosol.atmos.und.edu/WeatherMod2008_Delene_080423c.pdf
    30. http://www.ral.ucar.edu/projects/saudi/
    31. http://new.ncms.ae/cld/breed_wmo_wxmod_03.pdf
    32. http://www.unep.or.jp/ietc/publications/techpublications/techpub-8f/b/cloud.asp
    33. https://ams.confex.com/ams/17WModWMA/techprogram/paper_139149.htm
    34. http://www.wmir.ir
    35. http://books.google.com/books/about/Guidelines_for_Cloud_Seeding_to_Augment.html?id=8q0tb13D0FMC
    36. ۳۶٫۰ ۳۶٫۱ ۳۶٫۲ ۳۶٫۳ ۳۶٫۴ ۳۶٫۵ ۳۶٫۶ http://www.wmo.int/pages/prog/arep/wwrp/new/documents/WMR_documents.final_27_April_1.FINAL.pdf
    37. American Society of Civil Engineers. Guidelines for Cloud Seeding to Augment Precipitation, Second Edition. American Society of Civil Engineers, 2006. ISBN 978-0-7844-0819-3
    38. سیدحسنی، منصوره: باروری ابرها از باور تا واقعیت، تهران، مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها، 1391، شابک 2-14-6171-600-978، (از صفحه 190 تا 217)
نوشته شده در سه‌شنبه ۱٧ اسفند ،۱۳٩٥ساعت ٧:٢٩ ‎ب.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

با گفتن کلمه طلا، اصولا اولین چیزی که به ذهنمان می‌رسد، طلای زرد براق است. طلا به‌علت آنکه فلزی بسیار نرم و چکش‌خـور است، بـاید بـا فــلزات دیگـری آمیـختـــه شود تــا استحکام لازم را پیدا کند. به غیر از طلای ۲۴ عیار، مـابقی، آلیاژ طلا نامیده می‌شوند.

 

مس، نقره، نیکل و پالادیوم بــرای استحکام بیشتر و فلز روی به ایـن خـاطر بـه طـلا افــزوده می‌شود تا اکسیژن هوا را جذب کــرده و از اکـسیـدشــدن مـس و نـقـره جـلوگیــری کنـــد. عـیار طلا یا همان قـیـراط (KARAT)، درجـه خـلوص طـــلا را مشـخـص می‌کند. هـر قیـراط، ۱/۲۴ درصـد کل طلا در آلیاژ طلا را تعیین می‌کـنـد. البته آن را با CARAT که وزن الماس و دیگر سنگ‌های قیمتی را مشخص می‌کند، اشتباه نگیرید. یکCARAT معادل ۲۰۰ میلی گرم است.


اگر طلا را با مس و نقره مخلوط کنیم (در صورتی که مقدار طلای آن بیشتر باشد)، طلای زرد حاصل می‌شود.

 اما اگر طلا را با نقره، مس و روی (نقره این ترکیب بیشتر است) مخلوط کنیم، طلای سبز به دست می‌آید.

اگر طلا و مس (مقدار مس بیشتر از طلا باشد) را ترکیب کنیم، طلای قرمز (صورتی) نتیجه آن است. طلای سفید هم ترکیبی از طلا، نیکل، پالادیوم، نقره و روی است.

 

طلای سفید طبیعی، خاکستری روشن است؛ بـه هـمـین خاطر برای سفیدتر جلوه دادن آن، از روکش رادیوم برای پوشش آن استفاده می‌کنند. باتوجه به اینکه رادیــوم پــس از مدتی ساییده می‌شود، باید مجددا طلای سفید را روکش کرد؛ ایـن مدت ۱۲ تا ۱۸ ماه است.


نقره یکی دیگر از انواع جواهرآلات مصرفی است که مثل طلا بسیار نرم بوده و به‌سرعت آسیب می‌بیند، از این رو آن را معمولا با فلز مس ترکیب می‌کنند تا استحکام لازم را پیدا کند. درجـه خلوص نقره را با واحدهایی از هزار قسمت می‌سنجند. نقره پس از مـدتی به‌خـاطـر اکسـیـدهای گوگرد موجود در هوا یا عرق بدن، دچار تیرگی می‌شود کـه بـاید آن را مجددا پرداخت کرد.

پلاتین یا پلاتینیوم، فلزی سنگین و بسیار مقاوم است که مـعمولا با پـالادیـوم، رادیـوم، ایـریـدیوم، مس، روتیوم و تیتانیوم ترکیب می‌شود. درجه خلوص آن مانند نقره، بر پایه هزار قسمتی است. اگر بخواهیم پلاتین را با طلای سفید مقایسه کنیم، باید بگوییم پلاتین سنگین‌تر از طلای سفید است. این فلز به‌طور طبیعی، سفید بوده و درخشندگی و لومینانس بیشتری از طـلای سفید دارد. همچنین از طلا کمیاب‌تر بوده و در نتیجه گرانبهاتر است. در نهایت اینکه پلاتین مقاومت بیشتری نسبت به کدرشدگی دارد.

نوشته شده در سه‌شنبه ۳ اسفند ،۱۳٩٥ساعت ٧:۱٧ ‎ب.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

فلزات گرانبها نسبت به درجه خلوصشان قیمت گذاری می شوند و عیار سنجی در واقع تعیین میزان خلوص این فلزات است این کار با کمک گرفتن از اسیدهای قوی صورت میگیرد و با توجه به اینکه واکنش طلا و نقره نسبت به یک اسید متفاوت است لذا عیار سنجی آن دو نیز ازهم متفاوت خواهد بود اسیدهای محک عموماً در بطری های شیشه ای کوچک نگهداری می شوندکه انتهای درپوش آنها یک میله شیشه ای قرار دارد میله را در مایع فرو می برند با آن قطره اسید را بر روی اثر طلا روی سنگ محک پخش می کنند در عیار سنجی طلا زرگران از سنگ محک که در واقع سنگ سیاه رنگی به نام سنگ لیدی است استفاده می کنند.

سنگ لیدی را که برای این منظور استفاده خواهد شد قبلاً به صورت کامل صیقل می دهند.لذا صاف بودن سطح آن بسیار مهم است.این سنگ باید داری یک ساختار هموژن ریز دانه و فاقد تخلخل باشد هربار که از سنگ محک برای عیار سنجی استفاده می شود برای پاک کردن اثر خطوط طلا از سنگ و استفاده دوباره از آب و سپس یک پارچه نرم  برای خشک کردن آن استفاده می کنندجالب توجه است که بدانیم هیچ ماده مصنوعی یا سنگ دیگری نتوانسته است جایگزین سنگ لیدی به عنوان سنگ محک باشد  برای تعیین عیار طلا غیر از سنگ محک نیازمند نمونه های بسیار کوچکی از طلا با عیارهای گوناگون هستیم طوری که عیار نمونه های ذکر شده  کاملاً برای ما معین باشد در واقع تعیین عیار طلا در روش سنتی توسط مقایسه اثر رنگ طلا نمونه با رنگ طلای مورد نظر  برای عیار سنجی انجام میگیرد ابتدا طلایی که می خواهیم عیار آن را مشخص کنیم با حرک رفت و برگشتی بر روی سنگ محک به صورت جزئی و ناچیز سایش می دهیم طوری که اثری ناچیز از طلا برروی سنگ محک باقی بماند سپس اثر نمونه های طلا با عیار معینی را در کنار اثر طلای مورد نظر ایجاد کرده و با قطره ای از تیزاب سلطانی بر روی این خطوط زرد رنگ و مقایسه تغییر رنگ آن ها از تشابه رنگ طلا با یکی از نمونه ها عیار آن را مشخص می کنند بدیهی است که اطمینان از عیار نمونه مورد نظر بسیار ضروری است تیزاب سلطانی را از مخلوط سه قسمت حجمی اسید کلریدریک و یک قسمت حجمی اسید نیتریک در ست می کنند طلا را با عیار 18-17-16و.... مشخص می کنند .لازم ذکر است که با وجود دستگاه عیار سنجی بسیار دقیق هنوز روش سنتی عیار سنجی کارایی خوبی داشته و زرگران هنگام خرید طلا جات قدیمی از مشتری عموماً همین روش سنتی تست عیارانجام داده و خرید می کند باید به این نکته توجه نمود که غلظت اسیدی تیزاب سلطانی  میتواند متفاوت باشد و حتی با افرودن بازهایی چون نمک می توان آن را کنترل کرد که برای تعیین عیارهای پایین تر از آن کمک می گیرند . در یک قطعه طلا که می تواند انگشتر ،دستبند ،و... باشد لحیم استفاده شده برای پایین آوردن نقطه ذوب عیار پایین تری نسبت به خود قطعه طلا داشته و زرگران نیز وقتی طلای 750 مشتری را به قصد ذوب می خرند مبلغ آن را با 735 محاسبه می کنند که این کار توسط یک تناسب ریاضی محاسبه می شود.مثلاً 20گرم طلای مارک 750را موقع خرید از مشتری معادل 6/19 گرم طلای 750 محاسبه می کنند که البته این عرف بازار است  و جای اشکالی بر آن نیست.

 در تعیین عیار نقره  به روش سنتی نیازی به سنگ محک یا نمونه های نقره نیست  مصنوعات نقره در بازار ایران با عیارهای مختلف ساخته و عرضه می شوند از آنجا که نقره نسبت به طلا  از قیمت بسیار پایین تری برخوردار است  انتخاب عیار مورد نظر برای ساخت یک وسیله بسته به کاربرد آن وسیله دارد  عیار نقره عموماً بصورت درصدی از 100 سنجیده می شود. و با فزودن مس در وزن های مختلف عیارهای متفاوتی ایجاد می کند نقره خالص که آن را با عیار 9/99 می شناسند در بازار ایران عموماً بصورت ساچمه های نقره با نام های مشهدی ، مهندسی و لندنی  و در برخی موارد نیز به صورت قرص هایی که حاصل ذوب در کوره های خاک شویی است عرضه می شود  که اختلاف نام آن ها عموماً با یک تا دو درصد اختلاف در عیار از همدیگر متمایز می شوند نقره ساز ایرانی نقره خالص را از بازار خریداری  نموده و با افزودن مس به آن با توجه به وسیله ای که می خواهد بسازد عیار آن را تنظیم می کند مصنوعات نقره در بازار ایران  با عیارهای 84-90-5/92 و در برخی موارد با عیار 100 عرضه می شود هرچه عیار نقره بالاتر باشد استحکام آن در مقابل اکسیداسیون بالاتر است لیکن استحکام مکانیکی کمتری خواهد داشت ضخامت مصنوعات نقره را عموماً 9/0 میلی متر انتخاب می کنند لذا در صورت انتخاب عیار خالص  برای ساختن مصنوعات نقره برای افزایش استحکام مکانیکی مجبور به افزایش استحکام مکانیکی  مجبور به افزایش ضخامت خواهیم بود که متعاقباً وزن آن نیز افزایش خواهد یافت و آن افزایش هزینه را بدنبال خواهد داشت لذا برای جلوگیری از افزایش هزینه  برای مشتری با افزودن مس و پایین آوردن عیار بر استحکام آن می افزایند در این صورت با کاهش هزینه به خاطر کاهش ضخامت و پایین بود عیار مواجه خواهیم بود که مسلماً به نفع مشتری است مثلاً آینه و شمعدان عروس عموماً با عیار 84 و ضخامت 9/0 میلی متر ساخته می شود  ولی گلدان های کاسکاری با برجسته کاری بسیار را عموماً با نقره خالص می سازند د تعیین عیار این  نقره جات کافی است با یک سوهان یه گوش مقداری از سطح نقره را سائیده و یک قطره تیزات خالص روی آن پخش می شود  که با توجه به رنگ آن ناحیه در واکنش با اسید و از روی تجربه عیار نقره تعیین می شود  مثلاً نقره با عیار پایین تر از 84 دارای اثری با رنگ سبز متمایل به آبی خواهد شد در تشخیص عیار نقره با خلوص بالا تر تبحر بیشتری نیاز است تا کنون کنترل عیار نقره  در کشورمان بر عهده اتحادیه طلا سازان بوده ولی با توجه به گرایش زیاد از سوی قشر مرفّه و حتی گرایش قشر خاصی از طبقه کارمند به خرید مصنوعات مصرفی نقره برای جهیزیه عروس و یا استفاده در مهمانی ها و همچنین به علت افزایش و نوسان بالای قیمت نقره در بورس جهانی در سالهای اخیر  پیش بینی می شود برای کنترل و نظارت بر کیفیت و قیمت آن اتحادیه  یا سازمان جداگانه ای نیاز باشد هرچه کنترل تناسب قیمت  از دید کیفیت محصول به علت فاکتورهایی چون نوع قلم زنی،  تعداد قطعات استفاده شده در آن ها، کیفیت ساخت، فراوانی تنوع مصنوعات  کار بسیار مشکلی است که تمامی این مسائل به دلیل حفظ و به کاربستن روش های دستی و سنتی زرگری در مصنوعات نقره و عرضه آن در قالب شی ئی هنری است .نقره سازی همچون طلا ماشینی نشده است ،لذا سازنده وسیله نقره ، تبحر و اعتبار آن ،ملاک اصلی ارزیابی خواهد بود و چنانچه اتحادیه ای در این خصوص ایجاد شود ،نیاز به یک تیم متخصص و مجرب در شاخه های گوناگون نقره سازی با هدف بهبود کیفیت و حفظ فلب سنتی و هنری در آن ،احساس می شود.در حالی که در مصنوعات طلا با چنین مشکلاتی روبرو نیستیم .چرا که طلا سازی با تبدیل از قالب هنری به صنعت طلا سازی کاملاً ماشینی شده و با وزن های بسیار کم و کیفیت بسیار بالا قابل عرضه بوده و تنوع محصولات در آن فقط در حیطه زینتی است.در حالی که مصنوعات نقره می توانند ظروف مصرفی نیاز باشند و به دلیل وزن بالای این محصولات و ایجاد تنوع برای فروشی سری کاری مقدور نبوده و امکان ماشینی شدن آن وجود ندارد،توجه به نکات در کنترل موثر محصول ،کمک بزرگی در افزایش انگیزه ،خلاقیت در این قشر هنرمند برای حفظ و ارتقای این هنر خواهد بود که جزئی از تاریخ این سرزمین ما بوده و ادای دینی به تاریخ سازان این صنعت هنری است.

 

نوشته شده در سه‌شنبه ۳ اسفند ،۱۳٩٥ساعت ٧:۱٢ ‎ب.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

 

با سلام و احترام

بدین وسیله به اطلاع کلیه دبیران جغرافیای استان می رساند تالار گفتمان (کلینیک مجازی )

در سایت دبیرخانه کشوری به آدرس http://joghrafia-gam2.medu.ir راه اندازی و آماده تبادل نظر و پرسش وپاسخ می باشد و نحوه استفاده از آن به شرح ذیل می باشد :

1-     انجمن های تخصصی

* همکاران محترم می توانند بر اساس علاقه و تخصص خود اقدام به قرار دادن مطالب مرتبط در انجمن ها نمایند.

*جهت ورود از کد ملی و کلمه عبور پورتال و یا فیش حقوقی استفاده نمایید.

2- کلینیک های مجازی

* جهت پرسش و پاسخ تخصصی همکاران با سرگروه ها ی استان .

* جهت ورود به کلینیک مجازی بر روی لینک به آدرس زیر کلیک کنید. 

http://joghrafia-gam2.medu.ir/portal/Forum/index.php?school_code=1000000185

نوشته شده در سه‌شنبه ۱٢ بهمن ،۱۳٩٥ساعت ۱٠:۱٥ ‎ب.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

دمای پوسته زمین چقدر است؟

همانطور که از آموخته های خود در کلاس زمین شناسی به یاد دارید، زمین از لایه های مختلفی ساخته شده است. هر چقدر به سمت مرکز سیاره حرکت کنید، فشار و گرما شدیدتر می شود. خوشبختانه، برای ما که روی پوسته زندگی می کنیم (بیرونی ترین لایه)، دما نسبتا پایدار و مطلوب است.

 

 

تصویری هنری از لایه های زمین، هسته درونی و بیرونی، گوشته و پوسته

در واقع، یکی از عواملی که زمین را به مکانی قابل سکونت تبدیل می کند این واقعیت است که سیاره ما فاصله مناسبی از خورشید دارد و انرژی کافی را برای گرم ماندن دریافت می کند. علاوه براین، دمای سطح آن برای پایداری آب مایع که از آن با عنوان مایه حیات یاد می کنند، به قدر کافی گرم است. ولی دمای پوسته زمین بسته به مکان و زمانی که آن را اندازه گیری می کنید، به طرز قابل توجهی فرق می کند.

ساختار زمین:

کره زمین از سنگ های سیلیکات و فلزهای موجود در هسته فلزی جامد، هسته بیرونی ذوب شده و هسته و گوشته ی سیلیکاتی تشکیل یافته است. هسته درونی شعاعی معادل ۱۲۲۰ کیلومتر دارد و هسته بیرونی در حدود ۳۴۰۰ کیلومتر امتداد یافته است. گوشته و هسته با فاصله زیادی از هسته واقع شده اند. گوشته ی زمین عمقی به میزان ۲۸۹۰ کیلومتر در زیر سطح دارد که آن را به ضخیم ترین لایه زمین تبدیل می سازد. این لایه از سنگ های سیلیکات تشکیل یافته که در مقایسه با پوست، غنی از آهن و منیزیم هستند.

اگرچه گوشته حالتی جامد دارد، اما دمای بالای درون گوشته باعث انعطاف پذیر شدن مواد سیلیکاتی می گردد که امکان جریان یافتن آن را به مدت طولانی فراهم می کند. دمای پوسته زمین چقدر است؟ لایه فوقانی گوشته(mantle) به گوشته ی لیتوسفری و استنوسفر تقسیم می شود. بخش لیتوسفر از پوسته و بخش سخت و سرد گوشته فوقانی تشکیل یافته، اما استنوسفر لایه ای با گرانروی پایین است.

 

 

لایه های متفاوت زمین

پوسته زمین:

پوسته، بیرونی ترین لایه ی زمین می باشد که یک درصد از کل جرم زمین را به خود اختصاص می دهد. ضخامت پوسته بسته به مکان و زمان اندازه گیری آن فرق می کند، که از ۳۰ کیلومتر در نواحی قاره‌ای تا ۵ کیلومتر در زیر اقیانوس ها متغیر است. پوسته از سنگ های رسوبی، آذرین و دگرگونی تشکیل یافته است که در یک سری صفحات تکتونیک بصورت منظم قرار دارد. این صفحات در بالای گوشته زمین شناورند. فرآیند همرفتی در گوشته زمینه را برای حرکت مداوم صفحات مهیا می سازد.

 

این صفحات گاهی اوقات به همدیگر برخورد کرده و جدا می شوند یا در امتداد همدیگر می لغزند که به مرزهای همگرا و واگرا منتهی میشود. در مورد مرزهای همگرا، ماحصل کار غالبا نواحی فرو روی یا زیر خوابی هستند، جایی که صفحات سنگین تر به زیر صفحات سبکتر رفته و گودال عمیقی را پدید می آورند. مرزهای واگرا زمانی به وجود می آیند که صفحات تکتونیک از همدیگر جدا شده و دره های کافتی را در کف دریا پدید آورند. به محض وقوع این اتفاق، ماگما به روی سطح می آید.

 

مرز ترادیس (transform boundary) هنگامی شکل می گیرد که صفحات تکتونیک بصورت افقی حرکت کرده و بخش ها در نقطه تماس به هم بچسبند. با ادامه ی حرکت سایر صفحات در این نواحی تنش ایجاد می شود که شکستگی یا لغزش سنگ را در پی دارد. سرانجام، زلزله رخ می دهد. این نواحی شکستگی یا لغزش را “گسل” نامیده اند. فعالیت این سه نوع صفحه تکتونیک به شکل گیری پوسته زمین انجامیده و بازسازی سطح آن در دوره های چند میلیون ساله طول می کشد.

 

محدوده ی دمایی:

دمای پوسته زمین به طرز قابل توجهی متغیر است. دمای پوسته در لبه ی بیرونی اش که با اتمسفر سروکار دارد، با دمای هوا یکسان است. بنابراین، دمای آن در بیابان میتواند تا ۳۵ درجه سانتیگراد افزایش یابد و در قطب شمال هم زیر نقطه انجماد باشد. بطور متوسط، سطح پوسته زمین دمایی در حدود ۱۴ درجه سانتیگراد را تجربه می کند.

 

 

تصویری از صفحات تکتونیک زمین و مرزهای صفحه 

با این حال، بالاترین دمای ثبت شده ۷۰٫۷ درجه سانتیگراد( ۱۵۹ فارنهایت) بود که به عنوان بخشی از بررسی جامع دمای زمین در دشت لوت ایران به ثبت رسید. دانشمندان رصدخانه ناسا این بررسی ها را انجام دادند. پایین ترین دمای ثبت شده در کره زمین که در ایستگاه وستوک شوروی انجام شد، به قطب جنوب مربوط می شود که به دمای تاریخی منفی ۸۹٫۲ درجه سانتیگراد در ۲۱ جولای ۱۹۸۳ کاهش یافته بود. به این نکته توجه داشته باشید که قسمت اعظم پوسته زمین در اعماق اقیانوس ها قرار دارد. دما می تواند به دور از خورشید تا ۳-۰ درجه سانتیگراد تقلیل پیدا کند.

طبق تحقیقات صورت گرفته توسط زمین شناسان، اگر دما در اعماق پوسته قاره‌ای افزایش می یابد. برای مثال، در حال حاضر عمیق ترین معدن جهان معدن طلای تائوتونا’ در آفریقای جنوبی است که ۳٫۹ کیلومتر عمق دارد. در قسمت تحتانی معدن، دما تا ۵۵ درجه سانتیگراد هم بالا می رود. در چنین شرایطی، معدنچیان برای ادامه کار به سیستم تهویه هوا نیاز خواهند داشت. پس در پایان می توان گفت که دمای پوسته زمین متغیر است. دمای سطحی متوسط آن به زمان و مکان اندازه گیری آن بستگی دارد. پوسته زمین تنها مکان در منظومه شمسی است که از پایداری دما بهره می برد. ما باید به خاطر دمای پایدار، اتمسفر زیست پذیر و مگنتوسفر محاظ موجودات خوش شانسی باشیم.

 

منبع: bigbangpage.com - universetoday.com

 

 

نوشته شده در سه‌شنبه ٢۸ دی ،۱۳٩٥ساعت ٧:۱٥ ‎ب.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

تاثیر آب و هوا بر رفتار

تا به حال شده فکر کنید چرا آبادانی‌ها این قدر خونگرم و خوش صحبت‌اند یا اصفهانی‌ها این قدر حسابگر و مقتصد و کردها تا این اندازه وطن‌پرست و غیرتی؟ اگرچه نمی‌توان تمام خصوصیات روان شناختی مردم این مناطق را به منطقه جغرافیایی و آب و هوا نسبت داد اما نمی‌توان منکر تاثیر شگرف آب و هوا بر رفتار مردم شد...

این تاثیرات غیرقابل انکار سبب شده در سال‌های اخیر دانشمندان شاخه جدیدی به دانش روان‌شناسی اضافه کنند و آن روان‌شناسی محیطی است. مفاهیم مربوط به محیط زندگی، معماری، آب و هوا، گیاها ن، حیوانات و تاثیرشان بر رفتار انسان از جمله مباحثی است که محققان این رشته نوظهور به آن علاقه مند هستند. بد نیست بدانید اهمیت این رشته به خاطر مشکلات جمعیتی، آلودگی هوا، کاهش منابع طبیعی و نیازی که به حفظ حیات وحش و محیط زیست احساس می‌شود در سال‌های اخیر افزایش یافته است.

● سرما آدم را سختکوش می‌کند

یکی از شاخه‌های جذاب این رشته تاثیرات آب و هوا بر شخصیت اجتماعی افراد است. البته خیلی از یافته‌های این محققین چندان جدید به نظر نمی‌رسد اما وقتی یافته‌ها بر مبنای تحقیقات علمی‌و پژوهشی مستند باشد، بی‌شک خواندنی و قابل اعتماد می‌شود. به طور مثال روان‌شناسان دریافته‌اند آب و هوای سرد مردم را «فعّال» و «سخت‌کوش» می‌کند. در توجیه این یافته آنها احتمال می‌دهند که انجماد، باعث ایجاد حس ناامنی ‌شود چراکه به صورت تجربی می‌بینیم ساکنین یک منطقه سردسیر باید به طور مداوم کار کنند تا بدنشان را گرم نگه دارند. آنها ‌باید برای زندگی‌شان برنامه مطمئنی داشته باشند تا در زمستان بتوانند به قدر کفایت آذوقه، سوخت و پوشاک ذخیره کنند. این برنامه ریزی منسجم سبب می‌شود آنها فعال‌تر از ساکنین مناطق گرمسیر شوند.

● محیط نامساعد، آدم را جسور می‌کند

محیط نامساعد و دشوار زندگی مردم را جسور می‌کند. مردم این مناطق آدم‌هایی عمل‌گرا بار می‌آیند و رویکرد آنان به محیط، رقابت‌جویانه یا جسورانه است. گفته می‌شود که علم و فناوری، نتیجه این نوع رویکرد به محیط است.

● گرما سستی و کم‌توجهی می‌آورد

در نقطه مقابل، مردمی‌که در آب و هوای گرم زندگی می‌کنند، معمولاآدم‌هایی «غیرفعّال» و «کم‌توجه» هستند. ویژگی این نوع خلق و خو، تنبلی و سستی است. کار کردن در مکان‌های بسیار گرم، به خاطر عرق کردن و زود خسته شدن، ناخوشایند است.

البته این نگرش را نمی‌توان به تمام مناطق گرمسیر تعمیم داد چراکه گرمای طاقت فرسا نوعی زندگی دشوار را برای فرد ایجاد ‌کرده و آنها را رقابت جو و جسور می‌کند اما در صورتی که گرما با رطوبت همراه شود، فراوانی نعمت را به ارمغان می‌آورد که در این صورت چنین آب و هوایی گرایش به تسلیم شدن، دست کشیدن از فعالیت و پذیرفتن شرایط را تقویت می‌کند. تجربه نیز ثابت کرده که ساکنین مناطق گرم و مرطوب خصوصا نواحی استوایی تا حد زیادی انعطاف‌پذیر هستند.

● آب و هوای معتدل؛ آدم‌های معتدل

آب و هوای معتدل مردم را با خلق و خوی «خالص» و «معتدل» بار می‌آورد. ویژگی این نوع خلق‌ و خو، آگاهی از خود و رابطه با محیط است. زندگی این افراد در هماهنگی با محیط است و بینشی که نسبت به نقش محیط در بهبود زندگی دارند، باعث احساس نیاز به حفظ محیط طبیعی می‌گردد. این افراد اغلب مردمانی آرام و متوازن هستند. دیدگاه کل نگری به جهان هستی دارند و از درک شهودی بالایی برخوردارند.

● هوای ابری غم می‌آورد؟

بررسی‌ها نشان می‌دهد افزایش مدت زمان و شدت تابش نور آفتاب نقش موثری در افزایش رضایتمندی افراد دارد. در یک تحقیق معلوم شد افسردگی در فصل زمستان یکی از بیماری‌های شایع در میان ساکنان شمال اروپاست. همچنین بیش از ۵۰۰ هزار نفر از مردم انگلیس نیز به اختلالات عاطفی فصلی مبتلا می‌شوند که ابرهای کم‌ارتفاع و شب‌های طولانی زمستانی در ایجاد آن نقش مهمی دارند. آنها ساعات طولانی از شبانه‌روز را می‌خوابند اما همواره احساس خستگی می‌کنند. بسیار تحرک‌پذیر و زودرنج بوده و در انجام امور روزانه و برقراری روابط اجتماعی با دیگران ناتوان هستند. این در حالی است که با افزایش طول روز شدت بیماری کاهش می‌یابد. هیپوتالاموس بخشی از مغز است که نقش مهمی در کنترل اعمال حیاتی بدن دارد. این بخش از مغز توسط نور طبیعی از شبکیه چشم عبور می‌کند، تحریک‌ می‌شود و اگر میزان نور ورودی به چشم کاهش پیدا کند، سرعت انجام اعمال حیاتی بدن نیز کاهش پیدا خواهد کرد که می‌تواند اختلال مذکور را توجیه کند. این تحقیق در پایان قرار گرفتن روزی حداقل ۲ ساعت در زیر تابش نور مصنوعی را روش موثری برای درمان این افراد پیشنهاد می‌کند.

● نوسان جوی و اختلال ذهنی

محققان اوکراینی ثابت کرده‌اند که نوسانات جوی فشار هوا به ایجاد اختلال در فعالیت‌های ذهنی منجر می‌شود که نتیجه آن کاهش تمرکز و عملکرد حافظه کوتاه‌مدت است.

● باد تحریک‌پذیرمان می‌کند

اغلب افراد نسبت به وزش باد احساس ناخوشایندی دارند. وزش دایمی باد یا وزش بادهای پر سروصدا، سبب افزایش خستگی و تحریک‌پذیری افراد می‌شود. اغلب از بادهای موسمی به عنوان بادهای ناخوشایند یاد می‌شود چراکه وزش این نوع بادها معمولا سبب ایجاد اضطراب، فشارهای روانی، افسردگی و بی‌خوابی شبانه می‌شود. وقتی بادهای موسمی می‌وزند، دمای هوا در مدت زمانی کمتر از ۲ ساعت، ۱۵ درجه سانتی‌گراد کاهش می‌یابد.

وزش چنین بادهایی در مناطق کوهستانی سبب سقوط بهمن می‌شود. مطالعات انجام شده ارتباط میان وزش بادهای موسمی و افزایش تصادفات رانندگی و همچنین ارتکاب جرم و حتی اقدام به خودکشی در میان افراد را مورد تایید قرار داده است و به همین علت در اقدامات قانونی اغلب چنین عواملی نیز مدنظر قرار می‌گیرد. اگرچه هنوز علت اصلی تاثیر وزش باد بر چنین رویدادهایی شناخته نشده است اما بسیاری از محققان بر این باورند که بار الکتریکی هوا می‌تواند نقش مهمی داشته باشد. وقتی افراد در معرض هوای دارای بار منفی قرار می‌گیرند، احساس رضایت و خشنودی می‌کنند و این در حالی است که بادهای گرم مانند بادهای موسمی دارای بار الکتریکی مثبت هستند.

 

● بی‌حوصلگی در خانه

امروزه ساختمان‌های مسکونی و اداری به گونه‌ای ساخته می‌شوند که در برابر هوا نفوذناپذیر هستند. سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی یون‌های منفی را از محیط خارج می‌کنند و فضای مناسبی را برای جریان یافتن یون‌های مثبت در محیط اطراف ما به وجود می‌آورند که سبب بی‌حوصلگی ما می‌شود. از آنجا که امروزه به علت افزایش فشار کاری در خانه و محل کار کمتر وقت خود را در فضاهای باز سپری می‌کنیم بنابراین سازگاری بدن در مقابل شرایط جوی و وضعیت آب و هوا نیز نسبت به گذشته به مراتب کاهش می‌یابد اما اگر از اینکه معمولا پس از بارش باران از قدم زدن در هوای آزاد احساس آرامش می‌کنید، متعجب شده‌‌اید باید بدانید این پدیده روشی طبیعی برای تولید یون‌های مثبت در محیط است بنابراین بهتر است پس از باران از منزل یا محل کار خود خارج شده و در چنین فضایی احساس رضایت و خشنودی راتجربه کنید 

 

منبع : دکتر مهرداد اخوان‌بهبهانی

 

روزنامه سلامت

نوشته شده در سه‌شنبه ۱٤ دی ،۱۳٩٥ساعت ۸:٥٧ ‎ب.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

نمونه سئوالات چهار گزینه ای کتاب جغرافیای پایه دهم شهریور 1395

1 - جغرافیا به عنوان پلی بین رشته های مختلف، کدام علوم را به هم پیوند می دهد؟

الف( علوم زمین را با علوم انسانی                                                     ب( علوم کشاورزی را با علوم انسانی

ج( علوم طبیعی را با علوم انسانی                                                       د( علوم فنی را با علوم انسانی

2- نتیجه روند تأثیرگذاری و تأثیرپذیری پدیده ها به صورت جریانی پیوسته در مکان ها چیست؟

الف( برقراری تعادل مکانی         ب( تغییر شکل مکان        ج( بهره برداری از محیط         د( تخریب مکان ها

3 – انسان به چه منظوری در محیط تغییر ایجاد می کند؟

الف( برای شکل دهی محیط جغرافیایی                                       ب( برای برقراری تعادل در محیط

ج( به منظور تأثیر گذاری بر محیط                                            د( برای رفع نیازها 

4 – چرا گفته می شود جغرافیا علمی برای زندگی بهتر است؟

الف( چون سبب شناخت بیشتر انسان از محیط های پیرامون می شود

ب( زیرا مکان های مختلف در جغرافیا مطالعه می شوند

ج( زیرا توان روابط متقابل انسان را با محیط، مطالعه و بررسی می کند

د( چون از سایر شاخه های علمی کمک می گیرد

5 – چرا جغرافی دان با دید ترکیبی یا کل نگری، موضوعات را مطالعه و بررسی می کند؟

الف( چون انسان باید نیاز های خود را از محیط بر طرف سازد

ب( زیرا اجزاء و عوامل محیط جغرافیایی در ارتباط با یکدیگر عمل می کند

ج( زیرا بین همه شاخه های علوم ارتباط وجود دارد

د( چون انسان تحت تأثیر عوامل محیطی است و تأثیر پذیری زیادی ازمحیط دارد

6 – از بین شش سئوال اساسی در جغرافیا کدام یک « انسان و روابط متقابل او را با محیط» مورد توجه قرار می دهد؟

الف( چطور                         ب( چه چیزی                       ج( چه کسانی                            د( کجا

7 – از بین شش سئوال اساسی در جغرافیا کدام یک به « بررسی سیر تکوین و تحول پدیده »  می پردازد ؟

الف( چه چیزی                        ب( چرا                        ج( چطور                                  د( کجا

 8 – در کدام گام از پژوهش پژوهشگر به اهمیت، سابقه و پیشینۀ مسئله و نتایج پژوهش دیگران می پردازد؟

الف( تدوین فرضیه        ب( پردازش اطلاعات        ج( طرح سؤال و بیان مسئله         د( جمع آوری اطلاعات  

9-  کدام گام پژوهش نقش راهنما را دارد و به فعالیت هایی پژوهشگر جهت می دهد؟

الف( تدوین فرضیه         ب( پردازش اطلاعات         ج( طرح سؤال و بیان مسئله         د( جمع آوری اطلاعات

10 – در جمع آوری داده ها استفاده از کدام مورد زیر روش میدانی محسوب می شود؟

الف( تصاویر ماهواره ای                  ب( نقشه                     ج( مشاهده                  د( عکس های هوایی

11– رد فرضیه  یا فرضیه ها، در یک پژوهش چه چیزی را مشخص می کند؟

الف( بیهوده بودن پزوهش      ب(  جلوگیری طرح دوبارۀ      ج( شکست پزوهشگر      د( عدم مهارت پژوهشگر

12– محل قرار گرفتن هر پدیده در سطح کرۀ زمین، موقعیت ............ آن پدیده است ؟

الف( ریاضی                      ب( نسبی                      ج( جغرافیایی                           د( مطلق

13-  مدار 25 درجه شمالی و 44 درجه شرقی به ترتیب بر کدام جهت های ایران منطبق می باشند؟

الف( شمال و شرق                 ب( جنوب و غرب               ج( جنوب و شرق               د( شمال و غرب

14 – وقتی می گویم ایران در جنوب غربی آسیا قرار دارد کدام موقعیت آن را بیان کرده ایم؟

الف( ریاضی                         ب( نسبی                      ج( جغرافیایی                         د( مطلق

15 – کدام یک از دلایل اهمیت ایران  و منطقه خلیج فارس که در گذشته وجود داشته اکنون نیز اهمیت خودرا حفظ کرده است؟

الف(  درآمدها و دلارهای ناشی از صدور و فروش نفت خام 

ب( ارزش فرهنگی و سیاسی

ج( بزرگ ترین منبع انرژی جهان و ذخایر با ارزش

د( ارزش و نقش ارتباطی بین سه قارۀ افریقا، اروپا و آسیا

16 – کدام ویژگی زیر بیانگر اهمیت ایران در بین کشور های منطقه نمی باشد؟

الف( بیشترین جمعیت را دارد                                                    ب( دومین کشور وسیع منطقه است 

ج( بیشترین گردشگر پذیری را دارد                                            د( سومین تولید کننده نفت در منطقه می باشد

17-  کدام گزینه در مورد طول مرزهای ایران صحیح است؟

الف( مرزهای خشکی بیش از مجموع مرزهای آبی )دریایی، رودخانه ای و دریاچه ای و باتلاق( است.

ب( مرزهای دریایی بیش از مرز های خشکی است.

ج( مجموع مرزهای آبی )دریایی، رودخانه ای و دریاچه ای و باتلاق( بیش از مرزهای خشکی است.

د( مرزهای رود خانه ای بیش از مرزهای دریایی است.

18 - انواع مرزهای ایران به ترتیب طول عبارتند از: 

الف( دریایی، خشکی، رودخانه ای، دریاجه ای و باتلاق          ب( خشکی، دریایی، رودخانه ای، دریاجه ای و باتلاق

ج( دریایی، رودخانه ای، خشکی، دریاجه ای و باتلاق             د( خشکی،دریایی، رودخانه ای، دریاجه ای و باتلاق

19– چرا خلیج فارس ، مهم ترین آبراهۀ راهبردی و یکی از گذرگاه های تجاری مهم جهان است؟

الف( دروازۀ خروجی نفت خلیج فارس است               ب( خلیج فارس را به دریای عمان متصل می کند

ج( کشتی های زیادی از آن تردد می کنند                د( جزیره  قشم بزگ ترین جزیره ایران در آن قرار دارد

20 – در رابطه با پراکندگی جمعیت ایران ، و ناهمواری ها کدام گزینه زیر صحیح است؟

الف( بیشتر جمعیت در مجاور نواحی کوهستانی زندگی می کنند. 

ب( بیشتر جمعیت در دشت ها زندگی می کنند.

ج( بیشتر  جمعیت در جلگه های ساحلی زندگی می کنند.

د( بیشتر جمعیت در مناطق مرتفع کوهستانی زندگی می کنند.

21 – شکل امروزی ناهمواری های ایران مربوط به کدام دوران زمین شناسی است؟

الف( اول                                ب( دوم                               ج( سوم                                د( پرکامبرین

22 – نقش کدام عامل زیر تنها به صورت افزایش یا کاهش در مقدار فرسایش طبیعی نمایان می شود؟

الف( آب های روان                      ب( عملکرد انسان                     ج( اختلاف دما                        د( باد

23 – در تقسیمات ناهمواری های ایران سرزمین های که اغلب بیش از ............. .متر از سطح دریاهای آزاد ارتفاع دارند ...... گفته می شود. ص 22

الف( 500متری-جلگه ای           ب( 1000– کوهپایه ای            ج( 500– دشت           د( 1000 – کوهستانی

24 – دو رشته کوه مهم که منطقة کوهستانی آذربایجان را در بر گرفته اند کدام است؟

الف( سهند و سبلان                ب( ارسباران و قره داغ               ج( ارسباران و آرارات           د( تالش و ارسباران

 25 – کدام گزینه زیر نتیجه تغییرات و ناپایداری های محیطی است که انسان در کوه های البرز ایجاد کرده است؟

الف( بهره برداری از معادن                                                        ب( ریزش و لغزش در جاده ها و دامنه ها

ج( احداث جاده های ارتباطی                                                    د( هدایت رودخانه ها و بهره برداری از آنها 

 26– در ایجاد  وگسترش کدام عامل طبیعی تغییر دهندۀ زاگرس در حال حاضر هم طبیعت و هم انسان مؤثر است؟

الف( طغیان رودها               ب(  گسترش شهرها              ج( توفان های گرد وغبار               د( ایجاد سدها 

27 – محدوده کوه های مرکزی ایران با اتصال کدام نقاط بر روی نقشه در داخل یک مثلث قرار می گیرند؟ 

الف( کوه جغتای - گردنه آوج - کوه بزمان                               ب( کوه جغتای - کوه الوند - کوه بزمان

ج( کوه بینالود- گردنه آوج - کوه بزمان                                   د( کوه جغتای - گردنه آوج - کوه تفتان

28 - « ناهموار یهای مریخی» در کدام منطقه از ناهمواری های زیر قرار دارند؟

الف( منطقة کوهستانی آذربایجان                                                  ب( منطقۀ کوهستانی زاکرس 

ج( کوه های بشاگرد                                                                  د( کوه های مرکزی

29– کدام یک از گزینه های زیر را نمی توان از نشانه های تغییرات اقلیمی دانست؟

الف( بروز توفان ها                                                                            ب( تغییرات کاربری اراضی 

ج(  تغییر در الگوی پراکندگی ریزش های جوی                                        د( خشکسالی ها 

30 – کدام عامل مرتب ا  سبب تغیر مکان و وسعت جلگه ها می شود؟

الف( فعالیت های انسانی                                                                  ب( رودهای طغیانی 

ج(  جریان های دریایی                                                                   د( نوسانات عمومی آب دریاها 

31 - بهترین مکان های کشاورزی کشورمان کدام است؟

الف( جلگه ها               ب(  دشت های حاصلخیز              ج( کوهپایه ها               د( سواحل دریاها

32 –دو معیار اصلی تفاوت هوا و آب و هوا چیست؟

الف( زمان و عناصر مورد اندازه گیری                                    ب( مکان و چگونگی تهیه نقشه هوا شناسی

ج( مکان و شکل گیری مراکز کم فشار و پرفشار                      د( زمان و مکان 

33 – برای پیش بینی وضعیت هوا و تغییرات آن انجام کدام مرحله زیر ضروری نیست؟

الف( تهیه نقشه های هواشناسی                                             ب( استفاده از تصاویر پی درپی ماهواره ای

ج( تعیین ساعات آفتابی محل                                                د( تعیین سرعت و جهت حرکت توده هوا

34- مهم ترین عوامل ناشی از موقعیت جغرافیایی که بر آب و هوای ایران اثر دارند کدامند؟

الف( عرض جغرافیایی، پرفشارجنب حاّرّه ای و دوری و نزدیکی به دریاها.

ب( عرض جغرافیایی، پرفشارجنب حاّرّه ای و میزان ارتفاع و جهت کوهستان ها

ج( ورود توده های هوا به کشور، عرض جغرافیایی و پرفشارجنب حاّرّه ای

د( دوری و نزدیکی به دریاها ، پرفشارجنب حاّرّه ای و میزان ارتفاع و جهت کوهستان ها 

35 – علت کمی بارش در سواحل جنوبی کشور چیست؟

الف( گرم بودن هوا                                                     ب( عدم امکان صعود هوای مرطوب 

 ج( جهت حرکت توده های هوا                                       د( ارتفاع و جهت نا همواری ها

36– کدام توده هوا رطوبت دریای سرخ را به کشور ما می آورد؟

الف( مرطوب غربی               ب( مرطوب موسمی                   ج( سودانی                د( گرم و خشک

37- ایستگاه هواشناسی شهر فیروزکوه در ارتفاع 2000.متر قرار دارد هنگامی که دمای هوا در این ایستگاه 25 درجه سانتی گراد می باشد دمای هوا در ارتفاع 3750 متری کوه دماوند چند درجه است؟  

الف( 17.5                        ب( 14.5                              ج( 10.5                    د( 35.5

38- مهم ترین عامل ایجاد نواحی خشک و بیابانی درجنوب کشور چیست؟

الف( پرفشار جنب حاّرّه ای         ب( بارش کم           ج( دمای بالا           د( تأثیر توده هوای گرم وخشک

39 – بیابانی شدن منطقه طبس بیشتر در ارتباط باکدام عامل می باشد؟

الف( جهت رشته کوه های بلند البرز و زاگرس                        ب( دوربودن از دریاها و منابع رطوبتی 

ج( عامل پرفشارجنب حاّرّه ای                                           د( ارتفاع کم از سطح دریا 

40 - عامل پرفشارجنب حاّرّه ای و جهت رشته کوه های بلند به ترتیب در ایجاد کدام بیابان های زیر نقش مهمتری داشته اند؟

الف( دشت کویر و لوت          ب( لوت و جازموریان           ج( طبس و دشت کویر           د( لوت و دشت کویر

41 – موضوع مورد مطالعه در جغرافیای پزشکی چیست؟

الف( ارائه راهکار برای کاهش آلودگی ها                          ب( تأثیرات عوامل محیطی بر سلامت انسان 

ج( ایجاد آسایش و سلامت بیشتر با طراحی اقلیمی            ج( کاهش سوانح جاده ای، با پیش بینی وضع هوا

42-کدام دسته از کشور های زیر در محدودۀ جغرافیایی بحرانی پدیده ریز گردها قرار دارند؟

الف( ایران، عراق، ترکیه، افغانستان و عربستان                   ب( ایران، عراق، سوریه، کویت و عربستان

ج( ایران، عراق، ترکیه، کویت و عربستان                        د(  ایران، عراق، ترکیه، کویت و بحرین 

43 - برای مقابله با ریزگردها کدام راهکار زیر اثر کمتری دارد؟

الف( احیای تالاب ها و تأمین حقابۀ رودخانه های منطقه        ب( ایجاد باد شکن در مسیر بادها

ج( اجرای طرح های بیابان زدایی                                 ج( مدیریت صحیح آب در بخش های مختلف

44 – کدام ویژگی زیر در مورد رود های ایران صحیح است؟

الف( رودهای ایران در فصل زمستان بیشترین آبدهی را دارند 

ب( بیشترین رودهای ایران در حوضه های آبریز داخلی جریان دارند

ج( هر چه از غرب به شرق کشور برویم، مقدار آب رودها کمتر می شود

د( رودهایی که از کوهستان های بلند و برف گیر تغذیه می شوند بیشتر طغیانی، تصادفی و اتفاقی هستند

45 – به مکان هایی در مناطق کوهستانی که آب بخش هایی از رودها را تأمین می کنند. ........... گفته می شود؟

الف( کانون های آبگیر              ب( حوضه آبریز                ج( آبخوان             د( سفره آب زیر زمینی

46- اگر کانون آبگیر در فصول سرد سال، ذخیرۀ برف خود را تا ابتدای ماه های گرم سال حفظ کند به آن کانون آبگیر ....................

گفته می شود.

الف( موقت                        ب( دائمی                          ج( اتفاقی                               د( فصلی

47- به محدوده ای که با توجه به شکل زمین و شیب ناهمواری ها، آب های جاری را به سوی پایین ترین نقطۀ

آن هدایت کند .......... می گویند؟ ص 15

الف( کانون های آبگیر              ب( حوضه آبریز                ج( آبخوان             د( حوضه آبریز داخلی

 48 – دو رود«ولگا» و «کورا » به ترتیب از کدام جهت های جغرافیای به دریای خزر می ریزند؟

الف( غرب و شمال                 ب( شمال و جنوب                ج( شمال و شرق                    د( شمال و غرب

49 – کدام گزینه در ارتباط با پهنه های آبی ایران صحیح نمی باشد.

الف( دریای عمان بخشی از آب های اقیانوس هند است که با تنگۀ مهم هرمز از خلیج فارس جدا می شود.

ب( دریا خزر از بقایای دریای عظیم تتیس است که زمانی بخش اعظم نیمکرۀ شمالی را پوشانیده بود.

ج( جنس ساحل و عمق بسیار خوب ، امکان ساخت و توسعه بنادر را در خلیج فارس فراهم ساخته است.

د( خلیج فارس با پیشروی آب اقیانوس هند از طریق دریای عمان و تنگۀ هرمز به دره های زاگرس به وجود آمده است.

50 -  کدام مورد زیر از دلایل اهمیت دریاچه ارومیه محسوب نمی شود؟

الف( املاح و رسوباتی که برای درمان امراض پوستی مورد استفاده قرار می گیرد

ب( جزایر متعدد آن که محل سکونت انواع پرندگان مهاجر است 

ج( تنوع آبزیان که نقش مهمی در اکو سیستم دریاچه دارد

د( آب دریاچه که موجب معتدل شدن آب و هوای منطقه شده است

51 – کدام مورد زیر از دلایل کاهش سطح آب دریچه ارومیه محسوب نمی شود؟

الف( کاهش بارش در حوضۀ آبریز دریاچه

ب(  برداشت بی حساب از چاه های اطراف دریاچه

ج(  تغییر در میزان آب ورودی به دریاچه، در مسیر رودهایی که به آن می ریخت  واحداث سد های متعدد.

د( تغییرات زمین ساختی بستر، که سبب نفوذ آب به داخل زمین شده است. 12 – بیشتر جمعیت ایران در کدام قسمت ازکشور پراکنده اند؟

الف( شمال غربی                 ب( شمال شرقی                ج( جنوب شرقی                    د( جنوب غربی

53 – کدام عامل زیر از عوامل انسانی اثرگذار بر پراکندگی جمعیت نمی باشد؟

الف( پیشینه و سابقۀ تاریخی                                                            ب( سرمایه و فناوری          

ج( منابع نفتی و معدنی                                                                  د( حمل و نقل و ارتباطات

54– اگر در شهر A با جمعیت 2000  نفر میزان موالید در سال 800 نفر ومیزان مرگ و میر 321 نفر باشد میزان رشد طبیعی آن چند درصد است؟

الف( 24                             ب( 48                               ج( 8/4                                د( 4/2

55-اگر جمعیت یک کشور 50 میلیون نفر با رشد 4/1درصد باشد مدت زمان لازم برای دو برابر شدن جمعیت آن چند سال است؟

الف( 50                            ب( 98                               ج( 8/4                              د( 4/2

56– کدام گزینه در مورد ساختمان سنی جمعیت صحیح نمی باشد؟

الف( ساختمان جمعیت، ویژگی های قابل اندازه گیری جمعیت را مورد بررسی قرار می دهد.

ب( اطلاع از وضعیت سنی و جنسی جمعیت در هر کشور از موارد غیر قابل توجه برنامه ریزان است.

ج( هرم سنی هر کشور به برنامه ریزان کمک می کند که با ساختمان سنی جمعیت آن کشور آشنا شوند

د( در مطالعات جمعیتی، بررسی ساختمان یا ترکیب جمعیت از اهمیت خاصی برخوردار است

57– در هرم سنی، جمعیت بزگسالان شامل کدام گروه های سنی می باشد؟

الف( 60 - 25                  ب( 59 - 25                  ج( 60 – 15                     د  ( 59– 15

58–  سیاست های کاهش جمعیت در ایران کدام پیامد زیر را به دنبال ندارد؟

الف( تضعیف نیروی دفاعی کشور                                       ب( برهم خوردن تعادل جمعیتی

ج( کاهش نیروی فعال                                                    د( توسعه اقتصادی جامعه 

59–  مطالعه مهاجرت در بحث تغییرات جمعیت مهم است زیرا ...... ؟

الف( باعث جذب نیروی انسانی جوان از روستا به شهر می شود

ب( اغلب، اعضای خانوارها با هم مهاجرت می کنند.

ج( سبب تغییرات اجتماعی می شود

د( تغییرات فرهنگی و محیط زیستی را به همراه دارد.

60– تقسیمات کشوری ایران شامل « سرزمین )ایالت(، خوره )استان(، تسوگ )شهرستان( و رستاگ )دهستان( » مربوط به چه زمانی است؟

الف( هخامنشیان                    ب( مادها                       ج( ساسانیان                      د( قاجار

61 - از دیدگاه دانش جغرافیا « به مجموعه مساکنی که عوامل طبیعی و انسانی در شکل گیری آن نقش دارند ........ گفته می شود».

الف( روستا                          ب( سکونتگاه                          ج( شهر                       د( خانه باغ

 62 – از بین عوامل موثر در شکل گیری سکونتگاه های ایران کدام عامل بیشترین اهمیت را دارد؟

الف( ارتفاع                   ب( آب                       ج( عرض جغرافیایی                   د( راه های ارتباطی

 63 – به محلی که فعالیت اغلب ساکنان آن به زمین وابسته است گفته می شود؟

الف( سکونتگاه عشایری                ب( شهر                   ج( سکونتگاه های پراکنده                د( روستا

64- ملاک تبدیل سکونتگاه روستایی به شهری در ایران کدام است؟

الف( جمعیت بیش از 10000 نفر       ب( جمعیت 10000 نفر و داشتن شهرداری

ج( جمعیت 10000 نفر و اشتغال به کشاورزی  د( جمعیت 10000 نفر و تشخیص وزارت کشور

65- شکل های مختلف سکونتگاه به چه عواملی بستگی دارد؟

الف به خانه ها، مزارع، چراگاه ها و باغ ها   

 ب( به خیابان ها، میدان ها، مکان های آموزشی و بازارها 

ج( به چگونگی قرارگیری پدیده های طبیعی و انسانی     

  د( به رابطه متقابل بین انسان و محیط بستگی دارد

66- در کدام قسمت از کشور تعداد بیشتری کلان شهر دیده می شود؟

الف( نیمه شمالی                   ب( نیمه جنوبی         

             ج( نیمه شرقی                   د( نیمه غربی

67– نقش هر سکونتگاه بر اساس ................ تعیین می شود؟

الف( فعالیت های انسانی           ب( وضعیت طبیعی       

    ج( وضعیت جغرافیایی           د( وضعیت ارتباطی

68– شهرهای سرعین، پیرانشهر و سرچشمه  به ترتیب دارای چه نقش های هستند؟

الف( نظامی – توریستی - معدنی                 ب(  توریستی - نظامی - معدنی 

ج( نظامی - معدنی–  توریستی                  د( معدنی – توریستی - نظامی

69 - مهم ترین فعالیت های که در بخش کشاورزی ایران صورت می گیرد کدام است؟

الف( زراعت، باغداری و دامداری                  ب( زراعت، دامداری و زنبورداری

ج( دامداری، صید، باغداری                  د( باغداری، زراعت، و پرورش طیور

70 - مهم ترین اقلام صادراتی کشور در بخش کشاورزی مربوط به کدام فعالیت است؟

الف( دامداری           ب( صید و ماهیگیری        ج( باغداری                   د( زراعت

71 - با توجه به مشکل کاهش منابع آبی کشور، توصیه می شود محور توسعۀ کشاورزی از زراعت به کدام فعالیت جایگزین با روش های مدرن تغییر یابد؟

الف( زراعت دیم        ب( باغداری            ج( دامداری           د( پرورش زنبور عسل

72 – بزرگترین بخش های صنعتی کشور به ترتیب کدامند؟ 

الف( نفت، خودروسازی ، پتروشیمی        ب( صنعت فولاد، خودرو سازی، پتروشیمی 

ج( نفت، خودروسازی، فولاد سازی                 د(  نفت، گاز، پتروشیمی 79 - کدام 73-استان های کشور بیشترین شاغلان بخش معدن دارند؟

الف( یزد، اصفهان، مرکزی                     ب( یزد، کرمان و اصفهان 

ج( خوزستان، اصفهان، آذربایجان شرقی              د( کرمان، زنجان، خراسان رضوی

74 - سازمان جهانی گردشگری )WTO( ایران را از نظر جاذبه های « طبیعی» و « تاریخی و فرهنگی» به ترتیب در چه رتبه های قرار داده است؟

الف( دهم و پنجم        ب( پنجم و دهم        ج( چهارم و هشتم       د( دوازدهم و چهارم

نوشته شده در سه‌شنبه ۳٠ آذر ،۱۳٩٥ساعت ۳:٥٩ ‎ق.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

به نام خدا

نمونه سوال درس های 4 و 5 کتاب دهم جغرافیای ایران

گزینه صحیح رامشخص کنید:

1- در رابطه با پراکندگی جمعیت ایران ، و ناهمواری ها کدام گزینه صحیح است؟

 الف) دشت ها                      ب)مناطق کوهستانی                    ج)جلگه های ساحلی              د) مناطق پایکوهی

2-« ناهموار یهای مریخی» در کدام منطقه از ناهمواری های زیر قرار دارند؟

الف) منطقة کوهستانی آذربایجان          ب) منطقۀ کوهستانی زاگرس       ج)کوه های بشاگرد         د) کوه های مرکزی

3- علت کمی بارش در سواحل جنوبی کشور چیست؟

الف)گرم بودن هوا                                                          ب) عدم امکان صعود هوای مرطوب 

ج) جهت حرکت توده های هوا                                       د) ارتفاع و جهت نا همواری ها

4- برای پیش بینی وضعیت هوا و تغییرات آن انجام کدام مرحله زیر ضروری نیست؟

الف)تهیه نقشه های هواشناسی                                              ب) استفاده از تصاویر پی درپی ماهواره ای

ج)تعیین ساعات آفتابی محل                                                   د)تعیین سرعت و جهت حرکت توده هوا

5-در ایجاد  وگسترش کدام عامل طبیعی تغییر دهندۀ زاگرس در حال حاضر هم طبیعت و هم انسان مؤثر است؟

الف) طغیان رودها           ب)گسترش شهرها              ج)توفان های گرد وغبار               د)ایجاد سدها 

6- بهترین مکان های کشاورزی کشورمان کدام است؟

الف)جلگه ها               ب)دشت های حاصلخیز              ج) کوهپایه ها               د)سواحل دریاها

7- کدام توده هوا رطوبت دریای سرخ را به کشور ما می آورد؟

الف) مرطوب غربی               ب) مرطوب موسمی                   ج)سودانی                د)گرم و خشک

8- عامل پرفشارجنب حاّره ای و جهت رشته کوه های بلند به ترتیب در ایجاد کدام بیابان ها نقش مهمتری داشته اند؟

الف) دشت کویر و لوت          ب) لوت و جازموریان           ج)طبس و دشت کویر           د)لوت و دشت کویر

جاهای خالی راباکلمات منا سب کامل کنید:

1-طی دوره.....................ناهمواری های کشور ما شکل نهایی یافته است.

2-یکی از زیباترین و فعال ترین پدیده های رشته کوه زاگرس، ...........................است.

3- بیابان ..................یکی از خشک ترین بیابان های ایران است.

4-در گذشته، مردم در ساخت ساختمان، به اثر.....................بر ساختمان و محیط توجه می کردند.

5-شکل امروزی ناهمواری ها به اواخر دوران.........................زمین شناسی مربوط است.

6-رشته کوه زاگرس از برخورد دو صفحه شبه جزیره عربستان و صفحه......................به وجود آمده است.

7-سازمان هواشناسی کشور با استفاده از اطلاعات روزانه، مانند....................، رطوبت و دما، نقشه هواشناسی تهیه می کند.

8-برای کاهش سوانح جاده ای، توجه به .......................و پیش بینی وضع هوا راهکار بسیار مناسبی است.

جملات صحیح وغلط رامشخص کنیدوجملات غلط راتصحیح نمایید:

1- شیب عمومی کوه های تالش به سمت منطقه آذربایجان بیش از خزر است.(                   )

2-در سواحل شمال حمل و نقل و صید ماهیان خاویار در جریان است.(                )

3-مهم ترین کمربندهای خشک و بیابانی کره زمین در اثر عامل پرفشار جنب حاره ای به وجود آمده است.(              )

4-کوهستان های البرز و زاگرس همچون سدی در مقابل عبور توده هوای گرم و خشک به نواحی داخلی کشور هستند.(     )

5-سرزمین های کوهستانی اغلب بیش از هزار متر از سطح دریاهای آزاد ارتفاع دارند.(                   )

6-علت فعالیت چشمه های گلی(گل فشان)، فعالیت های تکتونیکی است.(                )

7-مهم ترین عامل ریزش برف و باران و تامین آب در کشور، توده هوای سرد سیبری است.(                   )

8-جغرافیای پزشکی در زمینه پراکندگی تاثیرات عوامل محیطی بر سلامت انسان مطالعه می کند.(                 )

جواب هریک ازجملات زیرکدام یک ازکلمات داده شده است مشخص کنید:

گروه الف

1)در دوره سرما برف و باران به همراه دارد.(                        )                              مرطوب موسمی

2)در دوره گرما موجب باران های سیلابی می شود.(                              )             توده هوای سودانی

3)درفصل سرد از شمال شرق واردکشورمی شود.(                           )                   گرم وخشک

4)رطوبت دریای سرخ رابه کشورمی آورد.(                           )                               مرطوب غربی

تذکر:یک موردسمت چپ اضافی است.                                                                   سردوخشک سیبری

گروه ب

1)رشته کوه های بشاگرد.(                        )                              کوه هزار

2)منطقه کوهستانی آذربایجان.(                )                               آق داغ

3)کوه های مرکزی.(                           )                                ناهمواری های مریخی

4)کوه های شمال خراسان.(                           )                     رشته کوه ارسباران

تذکر:یک موردسمت چپ اضافی است.                                          آلاداغ

سوالات تشریحی:

1- ناهمواری ها ی کشور در طول تاریخ چگونه تاثیرگذار بوده است؟3مورد

2- ویژگی منطقه کوهستانی البرز را بنویسید.

3- علل ناپایداری کوهستان البرز چیست؟4 نمونه

4- سه مورد از ارزش های اقتصادی نواحی کوهستانی را ذکر کنید.

5- دو صورت شکل گیری دشت ها  را با مثال توضیح دهید.

6- عوامل تغییرشکل و فرسایش دهنده دشت های کشور رابیان نمایید. 3 عامل

7- ویژگی های اصلی مناطق خشک و بیابانی را ذکر کنید. 3 ویژگی

8- عرض جغرافیایی چگونه در تنوع آب و هوایی ایران موثراست؟

9- جغرافیای پزشکی را با مثال تعریف کنید.

10- چرا در نواحی داخلی کشور اختلاف دما زیاد است؟

11- کویر را تعریف کنید؟

12- مشکلات محیط زیستی مربوط به آب و هوا کدامند؟ 3 مورد

13- وارونگی دما را توضیح دهید؟

 

 

 

 

نوشته شده در سه‌شنبه ۳٠ آذر ،۱۳٩٥ساعت ۳:٥٧ ‎ق.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

تعریف و بررسی ژئوتوریسم

دانشنامه گردشگری
 

گردشگری با شاخه های متنوع خود پاسخ های مناسبی به نیازهای افراد علاقه مند به رشته های گوناگون فراهم می آورد. در بخش هایی از این صنعت با موضوعاتی تخصصی تر مواجه می شویم که توجه مخاطبان خاص را بیشتر به خود جلب می کنند. یکی از این موضوعات ژئوتوریسم است که دیدگاهی زمین شناختی نسبت به گردشگری دارد.

ژئوتوریسم

ژئوتوریسم چیست؟

واژه ی ژئوتوریسم از دو بخش ” ژئو ” که اشاره به جاذبه‌های زمین شناسی، ژئومورفولوژی و میراث معدن‌کاری دارد و ” توریسم ” به معنای گردشگری تشکیل شده‌است و به طور کلی با جاذبه های طبیعت بی جان سروکار دارد. این نوع گردشگری را با عنوان زمین گردشگری نیز می شناسند.

بیشتر مخاطبان ژئوتوریسم متخصصان و کارشناسان زمین شناسی و ژئومورفولوژی می باشند اما در برخی موارد گردشگران علاقه مند به طبیعت نیز در این نوع سفرها شرکت می کنند. در جریان فعالیت‌های زمین‌گردشگری، فرد تنها به تماشای پدیده های طبیعی نمی پردازد بلکه با مبانی پیدایش آنها نیز آشنا شده و اهمیت وجودی آنها را نیز بررسی می کند.

تام هوز از انگلستان نخستین تعریف علمی از ژئوتوریسم را در سال ۱۹۹۵ به این صورت ارائه داد:

ژئوتوریسم ارائه ی امکانات خدماتی و تفسیری به منظور قادر ساختن گردشگران به کسب دانش و درک زمین شناسی و ژئومورفولوژی (با مشارکت آنها در توسعه ی علوم زمین)، فراتر از درک صرفاً زیبایی های محض یک مکان است.

ژئوتوریسم راهی برای توسعه پایدار

توسعه پایدار بر سه اصل پایداری بوم شناختی، پایداری اجتماعی – فرهنگی و پایداری اقتصادی استوار است. پایداری بوم شناختی ساز گار بودن توسعه با حفظ فرایندهای اساسی زیست محیطی، تنوع و گونه‌های زیستی را تضمین می کند.  پایداری اجتماعی – فرهنگی سازگاری توسعه با فرهنگ و ارزش‌های مردمی و هویت جامعه را مورد بررسی قرار می دهد و پایداری اقتصادی توسعه کارآمد اقتصادی را مطالعه می کند تا منابع برای آیندگان نیز باقی بمانند.
گردشگری از عوامل اصلی توسعه پایدار در سطوح اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی می باشد. ژئوتوریسم به عنوان یکی از زیر مجموعه گردشگری پایدار  محسوب می گردد و هدف آن حفظ منابع گردشگری در مقاصد است.

ژئوتوریسم

ژئو پارک ها| مقاصد ژئوتوریسم

یکی از مهم ترین مقاصد ژئوتوریستی، ژئوپارک ها هستند. ژئوپارک منطقه‌ای را شامل می شود که چندین پدیده بارز زمین‌شناسی در آن قرار دارد و میراث زمین شناختی آن ناحیه، با مدیریتی دقیق و مستمر،حفظ و نگهداری می‌شود. این محدوده باید بتواند در توسعه اقتصادی جوامع پیرامون خود نقش مؤثری ایفا نماید. در برخی ژئوپارک ها علاوه بر پدیده‌های زمین‌شناسی تعدادی از آثار تاریخی، بوم‌شناسی، باستان‌شناسی و میراث فرهنگی نیز دیده می شود.

نوشته شده در سه‌شنبه ٢۳ آذر ،۱۳٩٥ساعت ٩:٤٥ ‎ب.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()


Design By : Pichak