اموزش جغرافيا

تعریف آمایش سزمین                                     

آمایش سرزمین «تنظیم رابطه بین انسان، فضا و فعالیتهای انسان در فضا» تعریف می‌شود. در واقع آمایش سرزمین به جمعیت و فضا، مدیریت فضا شامل نظام شهری، آبادیها و روستاها، نظام شبکه‌های ترابری میان شهر و روستا و نظام نواحی که مبین کاربرد زمین توسط فعالیتهایی مانند کشاورزی، جنگلداری، مرتعداری ،صنعت و معدن است اشاره دارد. در آمایش سرزمین تنظیم رابطه انسان و فعالیتهای انسان در فضا، رویکردی کل نگر، جامع‌نگر و بلندمدت در برنامه‌ریزی محسوب می‌شود، بنابراین آمایش سرزمین وظیفه تنظیم و هماهنگ‌سازی راهبردها و جهت‌گیری‌های کلی بخش‌ها و مناطق کشور را به عهده داشته و تدوین سیاست‌های اجرایی و برنامه‌های عملیاتی توسعه بر مبنای این راهبردها به عهده بخش‌های مختلف اقتصادی و اجتماعی است.

نظام برنامه ریزى که جایگاه هر یک از سطوح برنامه را تبیین کرده و چگونگى تاثیرگذارى و تاثیرپذیرى این سطوح را از یکدیگر تشریح مى کند ضرورى است. بدون شناخت این نوع از روابط درک کافى از نحوه عملکرد و وظایف مورد انتظار نظام برنامه ریزى نمى توان داشت. براساس تقسیم بندى چهار سطح برنامه ریزى را مى توان از هم تفکیک کرد.
 *خرد-کلان-توسعه-آمایش
هرکدام از سطوح فوق نیز مشخصات و ویژگى هاى خاصى دارند که آمایش را از سایر سطوح تفکیک مى کند. اهداف تعیین شده در برنامه ریزى هاى سطوح مختلف حاکى از جایگاه بالاى آمایش به عنوان چارچوب توسعه بلندمدت کشور و در واقع راهنماى تدوین سایر سطوح برنامه ریزى است. بهره ورى از منابع و ظرفیت هاى اقتصادى و اجتماعى و محیطى سرزمین هدف اصلى آمایش سرزمین است که سایر اهداف سطوح توسعه، کلان و خرد را نیز دربر مى گیرد، در واقع رسیدن به هدف آمایش در یک افق بلندمدت ۲۰ساله مستلزم رسیدن به اهداف برنامه هاى پنج ساله، سالانه، بخشى و منطقه اى است و ضرورى است جهت گیرى این برنامه ها در راستاى اهداف آمایش صورت گیرد. از طرف دیگر مطالعه پیامدهاى فضایى هرکدام از سطوح فوق در تبیین بهتر جایگاه آمایش در نظام برنامه ریزى و در بین سطوح برنامه ریزى کمک شایانى خواهد کرد. سازماندهى مناسب فعالیت و انسان در پهنه سرزمین غایت اصلى تمام برنامه ریزى ها در سطوح مختلف است. اگرچه در سطح خرد مکان یابى جهت حداکثر کردن سود بنگاه و در واقع جانمایى بهتر فعالیت ها پیامد فضایى این نوع برنامه ریزى است ولى این جانمایى در راستاى هدف بالاتر یعنى چیدمان منطقى فعالیت ها در پهنه سرزمین ایفاى نقش مى کند. به عبارت دیگر فرآیند برنامه ریزى صحیح و سلسله مراتبى از سطح آمایش ملى شروع و با تدوین برنامه هاى میان مدت توسعه اى و برنامه ریزى کلان اقتصادى به سطح برنامه ریزى خرد منتهى مى شود. اتکا به این سلسله مراتب نه تنها به اجرایى شدن مطالعات کلان و بلندمدت کمک شایانى مى کند بلکه روند توسعه کشور را منطقى، هماهنگ و پویا مى سازد و عناصر توسعه یک کشور همانند اجزاى یک سیستم یا اندام هاى یک بدن داراى عملکردى تخصصى بوده و چارچوب هاى توسعه مناطق و اهداف بلندمدت آنها متاثر از اهداف بلندمدت ملى بوده و برنامه ریزى هاى محلى نیز از چارچوب هاى توسعه منطقه اى پیروى خواهند کرد. بنابراین در رویکردهاى مختلف توسعه نگاه برنامه ریز به برنامه ریزى متفاوت خواهد بود.
بسته به آنکه چه حدى از تاثیر گذارى آمایش را بر نظام برنامه ریزى کشور مى پذیریم نحوه استفاده از اسناد آمایشى در تنظیم روابط سرزمینى بخش ها تفاوت مى کند. در یک تعبیر نسبتاً محدود مى توان آمایش را صرفاً به منظور شناسایى تاثیرات فضایى و جغرافیایى جهت گیرى هاى برنامه به کار گرفت و در یک تعبیر نسبتاً وسیع  مى توان انتظارات برنامه ریزان در زمینه تلفیق دیدگاه هاى سرزمینى یا بخشى و ایجاد هماهنگى هاى بین بخشى، بین منطقه اى و بخشى- منطقه اى و با استفاده از رویکرد آمایشى را برآورده ساخت. گونه بندى و شناسایى مجموعه رویکردهاى ممکن در این زمینه به تعدیل انتظارات برنامه ریزان از آمایش سرزمین و به طور متقابل آمایش گران از نظام برنامه ریزى کمک مى کند.
طراحى نظام برنامه ریزى مبتنى بر آمایش سرزمین و ارتقاى جایگاه آمایش سرزمین به عنوان بالادست ترین سند توسعه بلندمدت کشور در راستاى اعتلاى نظام برنامه ریزى کشور از طریق نهادینه سازى رویکرد آمایشى در بدنه نظام برنامه ریزى به منظور تنظیم رابطه دیدگاه هاى درازمدت و میان مدت و تنظیم روابط بین برنامه ریزى بخشى و منطقه اى و تعیین نقش و جایگاه بخش هاى مختلف و عرصه هاى مختلف جغرافیایى در چارچوب مبانى آمایش سرزمین صورت مى گیرد.
در واقع آمایش و اسناد آن در سطح ملى یک سند بالادست در افق بلندمدت ۲۰ساله است که اصولاً جهت تحقق اهداف و آرمان هاى آن باید تمام برنامه ریزى هاى سطح پایین آن با استناد به این اسناد تهیه شود و نهایتاً به مرحله اجرابرسد.

سند آمایش استان شامل:

دیدگاه توسعه پایدار فضایی

مجموعه اهداف

راهبردها

سیاستها

برنامه های اجرایی بخشهای دولتی و غیر دولتی

ابعاد آمایش استان :

اقتصادی

اجتماعی

فرهنگی

زیست محیطی

اسناد بالا دست آمایش استان در کشور :

چشم انداز

 نظریه پایه توسعه ملی ) اهداف توسعه ملی)

 ضوابط ملی آمایش ) جهت گیریهای آمایش سرزمین)

افق آمایش استان(1404 هجری – شمسی )

سازماندهی عملیات آمایش سرزمین

برای سازماندهی عملیات تهیه طرح آمایش سرزمین ابتدا باید موضوع و مضمون آمایش سرزمین مورد بحث قرار گیرد . بر اساس تجربه سالهای گذشته آمایش همواره از سه جنبه قابل طرح بوده است و در مقاطع مختلف هر یک از این جنبه ها مضمون و موضوع اصلی آمایش سرزمین تلفی شده اند که عبارتند از:

1- آمایش سرزمین ابزاری برای تبیین بعد فضایی استراتژی توسعه ملی :

در این مبحث فرض بر این است که در یک فرایند منطقی تنظیم استراتژی توسعه ملی از یک سو قابلیتها و امکانات سرزمین ( اعم از طبیعی و مصنوعی ) و همچنین تنگناها و محدودیتها نقش  و اهمیت تعین کننده دارد و از سوی دیگر بررسی نقش و جایگاه کشوردر جهان و مناسبات اقتصادی منطقه ای نیز دارای نقش و اهمیت ویژه ای است بر اساس این مفروضات آمایش سرزمین ابزاری است برای عینیت بخشیدن به ابعاد فضایی مکانی تصمیمات و استراتژی های توسعه ملی که ضمن تاثیر پذیری از این تصمیمات متاقبلا در فرایند تهیه و تدوین برانها تاثیر گذار خواهد بود

2- آمایش سرزمین ابزاری برای تقویت بعد فضایی – مکانی محصول برنامه های میان مدت توسعه :

در این فرایند آمایش سرزمین بعنوان مرجع اصلی برای توزیع آگاهانه و هدفمند منابع برنامه ریزی کلان در عرصه سرزمین مفهوم می یابد و این فرایند برای آمایش سرزمین این فرصت و کارایی را قائل است که خود معرفی کننده طرحهایی باشد که تنها از یک نگرش منطقه ای و آمایشی قابل تشخیص می باشند یعنی طرحهایی که بعضا در بررسیهای صرفا بخشی و نگرشهای میان مدت قابل مشاهده نیستند.

3- آمایش سرزمین مرجع اصلی برنامه ریزی منطقه ای

در این مبحث فرض براین است که چون تهیه برنامه های استانی باید در چهارچوب سیاستها و خط وشی های تعیین شده در سطح ملی باشد لذا سند آمایش سرزمین که حاوی سیاستهایی توسعه بر حسب مناطق کشور و اولویتهای سرمایه گذاری های کلان ( بر حسب بخشهای مختلف ) در مناطق گوناگون می باشد ، باید پیش نیاز اصلی تهیه برنامه های استانی تلقی شود . همچنین در این گونه برنامه ریزی ها تفویض اختیارات آگاهانه به مناطق در چهارچوب یک تقسیم کار منطقی بین سطح ملی و سطح منطقه ای بدون اتکا به بررسی های آمایش سرزمین قابل اعتماد نخواهد بود .

این فرایند مرحله بندی شده را به ترتیب طرح موارد فوق میتوان در قالب سه سند عملیاتی زیر سازماندهی نمود :

- طرح پایه آمایش سرزمین " ابزاری برای تبیین فضایی – مکانی استراتژی توسعه ملی

- طرح آمایش ملی " ابزاری برای تقویت بعد منطقهای و فضایی برنامه میان مدت کشور

طرح آمایش استان " شامل راهبردها و خط  مشی های بلند توسعه استان بعنوان مرجع اصلی برنامه ریزی منطقه ای 

 

منابع: 

[1] آمایش سرزمین، مبنای توسعه پایدار، نشریه آموزش و اطلاع‌رسانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی آذربایجان شرقی. سال دوم، شماره چهارم، تابستان 85.

 

[2]آمایش سرزمین و برنامه ریزی  توسعه   http://www.persianblog.ir/posts/?weblog=amayeshgaran.persianblog.ir&postid=5465783

 

 

 
نوشته شده در چهارشنبه ۳ خرداد ،۱۳٩٦ساعت ۱٢:۱٧ ‎ق.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

نمونه سوال درس های 9 و 10 جغرافیای ایران پایه دهم

 1-گزینه صحیح را مشخص کنید.

الف)کدام مورد در خصوص بیشترین شاغلان بخش معدن کشور نادرست است؟

1)اصفهان و خوزستان               2) کرمان ویزد             3)یزد و اصفهان                     4)کرمان و اصفهان

ب) کدام مورد ازمشکلات تولیدات زراعی در کشورما، که باعث شده به واردات وابسته باشیم، نیست؟

1)بهروری کم         2)بی ثابتی قیمت محصولات        3)وجود آفات و خسارات طبیعی        4)وجود منابع آب و خاک

پ- بزرگ ترین شهرهای ایران در گذشته، در کجا شکل گرفته است؟

1) در مسیر راه های بازرگانی داخلی                    2) در مسیر راه های بازرگانی خارجی                                              

3) در مسیر راه های کاروان رو                             4)همه ی موارد

ت- کدام مورد جزء کلان شهرهای ایران نیست.

1)اصفهان و کرج                      2) مشهد و اراک               3) شیراز و قم                    4) تبریز و اهواز 

ث)این بخش از کشاورزی، از مهم ترین اقلام صادراتی کشور است.    

1) کشت گلخانه ای                 2) دامداری                      3) باغداری                        4)   زراعت         

ج) کدام مورد زمینه های گردشگری اجتماعی- فرهنگی را فراهم آورده است؟

1)موزه ها و جشنواره ها                                 2) لباس ها و خوراکی ها     

3) تنوع اقلیمی و چشم انداز طبیعی                 4) نمایشگاه ها و صنایع دستی

2- جاهای خالی راباکلمات منا سب کامل کنید.

الف افزایش جمعیت در سکونتگاه های روستایی، زمینه ساز ایجاد............................شد.

ب-قدیمی ترین نوع سکونتگاه که در ایران شناخته شده است، سکونتگاه............................است.

پ- روستاهایی که در اطراف چشمه ها ، چاه ها و مظهر قنات گسترش می یابداز نظر شکل......................................است.

ت- صنعت .........................بعد از نفت و گاز، بزرگ ترین بخش صنعتی کشور به شمار می رود.

ث- تنوع زیستی ایران با وجود زیست بوم های گوناگون گیاهی و جانوری برای گردشگری علمی و......................مناسب است.

ج- ایران از نظر جاذبه های تاریخی و فرهنگی در رتبه ......................جهانی قرار دارد.

چ با ساکن شدن انسان در یک مکان، اولین سکونتگاه ها به نام..............................پدید آمد.

ح- صنعت ..........................یکی از شاخصه های توسعه یافتگی کشور است.

3- جملات صحیح وغلط رامشخص کنیدوجملات غلط را تصحیح نمایید.

الف- افزایش جمعیت سبب شده است که شکل های سکونتگاه ها به تدریج تغییر یابد.(           )

ب- در ایران به شهرهایی که جمعیت بیش از دو میلیون نفر داشته باشد، کلان شهر می گویند. (                  )

پ-صنایع خودرو سازی، از جمله صنایعی است که در سند چشم انداز به آن توجه خاصی شده است.(           )

ت-استان های یزد، خوزستان و اصفهان بیشترین شاغلان بخش معدن کشور را دارند.(               )

ث-ممکن است نقش سکونتگاه در طول زمان تغییر کند یا تکامل و توسعه یابد.(           )

ج- گردشگری در ردیف شغل های پردرآمد، پاک و پرهزینه است.(                  )

4- جواب هریک ازجملات زیرکدام یک ازکلمات داده شده است مشخص کنید.

الف-نقش نظامی دارد. (                   )                                   انزلی

ب-نقش صنعتی دارد.(                    )                                    سرچشمه

پ-نقش بندری دارد.(                     )                                    پیرانشهر

ت-نقش معدنی دارد.(                    )                                      همدان

تذکر: یک مورد سمت چپ اضافی است.                                نظرآباد 

سوالات تشریحی

 

5-ویژگی های سکونتگاه شهری را توضیح دهید.

  6- چرا شهرها دارای شکل های متفاوتی هستند ؟

7- برای هریک از نقش های زیر نمونه ای ذکر کنید.

الف) مفاخر تاریخی :   ..........................              ب)صنعتی: ...........................               پ)تاریخی: ..........................

8- توسعه پایدار یعنی چه؟

9- عدم تعادل در پراکندگی قطب های صنعتی کشور چه چیزی را نشان می دهد؟

10- داشتن چه ویژگی هایی زمینه های گردشگری اجتماعی فرهنگی را فراهم آورده است؟

11-از بین رفتن اعتبار یک سکونتگاه را با یک مثال توضیح دهید.

12- در خصوص ویژگی های سکونتگاه روستایی توضیح دهید؟  

13- شهر گریزی یا مهاجرت معکوس یعنی چه؟

14- مشکلات تولیدات زراعی در کشور که باعث شده در تامین برخی محصولات زراعی به واردات وابسته باشیم چیست؟

 3 مورد

15- صنایع دستی را تعریف کنید؟کشور ما صادرکننده عمده چه صنعت دستی است؟

16- وجود چه پدیده هایی زمینه گردشگری زمین گردی(ژئو توریسم )را در کشورمان ایجاد کرده است ؟

                                                                                                                           

 

 

 

نوشته شده در چهارشنبه ٢٧ اردیبهشت ،۱۳٩٦ساعت ٦:٠۱ ‎ق.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

نوشته شده در چهارشنبه ٢٧ اردیبهشت ،۱۳٩٦ساعت ٥:۳۳ ‎ق.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

نوشته شده در چهارشنبه ٢٧ اردیبهشت ،۱۳٩٦ساعت ٥:۳۱ ‎ق.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

نوشته شده در چهارشنبه ٢٧ اردیبهشت ،۱۳٩٦ساعت ٥:۱٩ ‎ق.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

 نمونه سوالات درس های 6و7و8 جغرافیای ایران پایه دهم

الف) گزینه صحیح را مشخص کنید:

1- کانون آبگیری که در فصول سرد سال، ذخیرۀ برف خود را تا ابتدای ماه های گرم سال حفظ کند کانون آبگیر .....گفته می شود.

الف)موقت                        ب)دائمی                          ج)اتفاقی                               د) فصلی

2) دریاچه های قله سبلان ودماوند را چه می نامند؟

الف)تکتونیکی               ب) آتشفشانی                       ج)یخچالی                        د)هلالی

3- کدام عامل زیر از عوامل طبیعی اثرگذار بر پراکندگی جمعیت نمی باشد؟

الف)رودهای دائمی و موقتی        ب)منابع نفتی          ج)سرمایه و تگنولوژی        د)ناهمواری

4- کدام مورد  از ایالت های ایران در زمان قاجار نیست؟

الف)فارس و بندر               ب)آذربایجان و زنجان                 ج)کرمان و بلوچستان            د)خراسان و سیستان

5- دو رود«ولگا» و «کورا » به ترتیب از کدام جهت های جغرافیای به دریای خزر می ریزند؟

الف)غرب و شمال             ب) شمال و جنوب           ج) شمال و شرق                 د)شمال و غرب

6- کدام عامل زیر از عوامل انسانی اثرگذار بر پراکندگی جمعیت نمی باشد؟

الف) پیشینه و سابقۀ تاریخی                                                            ب)سرمایه و فناوری          ج)منابع نفتی و معدنی                                                                  د)حمل و نقل و ارتباطات

7- در هرم سنی، جمعیت بزگسالان شامل کدام گروه های سنی می باشد؟

الف) 60 - 25                  ب) 59 - 25                  ج)60 15                     د ) 59 15

8- از لحاظ نظام اداری بخش تابع کدام تقسیم کشوری است؟

الف) دهستان                    ب)استان                       ج) پایتخت                       د) شهرستان

ب- جاهای خالی راباکلمات منا سب کامل کنید:

1-دریای خزر از دو چاله تشکیل شده است و دنباله رشته کوه های....................آن را به دو بخش تقسیم کرده است.

2-اگر مهاجرت را به رشد طبیعی جمعیت اضافه و یا از آن کم کنیم، ............................را به دست خواهیم آورد.

3- خشک شدن منابع آب منطقه سیستان ناشی از بی توجهی به........................ بود.

4-داریوش اول برای اداره بهتر، کشور را به قسمت هایی به نام.........................تقسیم کرده بود.

5- به محدوده ای که با توجه به شکل زمین و شیب ناهمواری ها، آب های جاری را به سوی پایین ترین نقطۀ آن هدایت کند .................................. می گویند.

6-قانون 70 .....................شدن جمعیت هر کشور را نشان می دهد.

7- سابقه تقسیمات کشوری در ایران به زمان ..........................پادشاه هخامنشی بر می گردد.

8-تقسیمات سرزمینی را به .....................نسبت می دهند.

پ- جملات صحیح وغلط رامشخص کنیدوجملات غلط راتصحیح نمایید:

1- با توجه به ناهمواری ها و جهت آنها،هر چه از شرق به غرب کشور برویم، مقدار آب رودها کمتر می شود.(                  )

2-در دهه های اخیر، نقش انسان به عنوان عامل تاثیرگذار در پراکندگی جمعیت، نسبت به گذشته افزایش داشته است.(

3-ساختمان جمعیت ویژگی های قابل اندازه گیری جمعیت را مورد بررسی قرار می دهد.(                   )

4-پس از ورود اسلام به ایران، از تقسیم بندی ایالتی استفاده شد.(                 )

5-در ایران بیشتر بارش ها در اواخر فصل پاییز تا اوایل بهار رخ می دهد.(                   )

6- تنها دریای آزاد ایران که از طریق آن می توان به آب های دریاهای جهان دسترسی داشت خلیج فارس است .(           )

7-خشک شدن منابع آب منطقه سیستان باعث مهاجرت سیستانی ها به نواحی شمال شرقی کشور شد.(                   )

8- بعد از حمله مغول از تقسیم بندی ایالتی استفاده شد.(                 )

ت- جواب هریک ازجملات زیرکدام یک ازکلمات داده شده است مشخص کنید:

از لحاظ نظام اداری:

1-شهرستان تابع آن می باشد.(          )                                                                          شهرستان

2-دهستان تابع آن است.(                  )                                                                            دهستان

3-استان تابع آن است.(                      )                                                                               شهر

4- بخش تابع آن می باشد.(                )                                                                              استان                                                تذکر: یک مورد سمت چپ اضافی است.                                                             تشکیلات مرکزی(پایتخت) 

1-رودی که به خلیج فارس می ریزد.(                    )                                                                          زاینده رود

2-رودی که به دریاچه ارومیه می ریزد.(                 )                                                                            اورال

3-رودی که به دریای خزر می ریزد.(                      )                                                                            دالکی                                                            تذکر: یک مورد سمت چپ اضافی است.                                                                                             زرینه رود

ج) سوالات تشریحی:

5- حوضه آبریز را تعریف کنید و یک مثال بیاورید.

6- خلیج فارس چگونه ایجاد شده است؟

7-دلایل اهمیت دریاچه ارومیه را ذکر نمائید.

8- سیاست های کاهش جمعیت در آینده می تواند چه مشکلاتی رابرای کشور ایجاد کند؟3مشکل

9- اگر میزان موالید شهری در سال 2015 بیش از 748 نفر و میزان مرگ ومیر آن 692 نفر باشد و تعدادجمعیت 8135 نفر رشد طبیعی چند درصد بوده است؟

10- رشد طبیعی جمعیت کشوری 7/0 است چند سال طول می کشد تا جمعیت آن دو برابر شود؟

11- کدام عامل سبب مهاجرت اجباری مردم آبادان در سال 1359 شده بود ؟

12-معادل امروزی کلمات ذیل را بنویسید.

الف) خوره(                     )                         ب)رستاک(                     )                                   ج)تسوگ(                      )   

13- کانون آبگیر دائمی چه ویژگی هایی دارند؟با ذکر یک مثال 

14- دلایل اهمیت دریای خزر را بنویسید. 3 اهمیت

15-ویژگی ها و قابلیت های منحصر به فرد دریای عمان را بیان کنید. 3مورد

16- انواع دریاچه ها را از نظر چگونگی تشکیل نام ببرید. 3 نوع

17- اگر میزان موالید کشوری در سال 2012 بیش از 746138 نفر و میزان مرگ ومیر آن 259395 نفر باشد و تعدادجمعیت 548632197 نفر رشد طبیعی چند درصد بوده است؟

18- برنامه ریزان با شناخت هرم سنی و ساختمان سنی جمعیت در چه زمینه هایی استفاده می کنند؟4مورد

19- چرا نباید سیاست کنترل جمعیت به گونه ای باشد که هرم سنی کشور به سمت سالمندی و کهنسالی حرکت کند؟

20- در کشور ما مهم ترین مهاجرت در دهه های اخیرکدام نوع است؟

         

نوشته شده در چهارشنبه ٢٧ اردیبهشت ،۱۳٩٦ساعت ٥:۱٥ ‎ق.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

انسان بزرگ نمی شود جز بوسیله فکرش
شریف نمی شود جز به واسطه رفتارش و قابل احترام نمی گردد جز به سبب اعمال نیکش تقدیم به شما که شایسته احترامی

فروغ صبح دانایی انیس روز نادانی چگونه پاس دارم تو را اینک که می‌دانم خدا هم نیز چون من تورا بسیار دوست می‌دارد

روزت مبارک

نوشته شده در سه‌شنبه ۱٢ اردیبهشت ،۱۳٩٦ساعت ٦:٥٧ ‎ب.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

نوشته شده در سه‌شنبه ۱٢ اردیبهشت ،۱۳٩٦ساعت ٦:٠٢ ‎ب.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید
وظیفه گر برسد مصرفش گل است و نبید

صفیــر مرغ برآمــــد، بط شـــــراب کجاست
فغان فتـــاد بـــه بلبل، نقاب گــل که کشید

ز میــوه‌هــــای بهشتی چــــه ذوق دریابــــــد
هـر آن که سیب زنخــدان شاهــدی نگـــزید

مکن ز غصــه شکــایت که در طریق طلب
به راحتی نرسید آن که زحمتی نکشید

ز روی ساقی مهوش گلی بچین امروز
که گرد عارض بستان خط بنفشه دمید

چنان کرشمـــه‌ی ساقی دلم زدست ببرد
که با کسی دگرم نیست برگ گفت و شنید

من این مرقع رنگین چــو گل بخواهم سوخت
کــه پیر باده‌فـــــروشش به جرعه ای نخرید

بهــــار می‌گــــذرد دادگستـــــــرا دریــــــاب
که رفت موسم و حافظ هنوز می نچشید

رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید
وظیفه گر برسد مصرفش گل است و نبید

صفیــر مرغ برآمــــد، بط شـــــراب کجاست
فغان فتـــاد بـــه بلبل، نقاب گــل که کشید

ز میــوه‌هــــای بهشتی چــــه ذوق دریابــــــد
هـر آن که سیب زنخــدان شاهــدی نگـــزید

مکن ز غصــه شکــایت که در طریق طلب
به راحتی نرسید آن که زحمتی نکشید

ز روی ساقی مهوش گلی بچین امروز
که گرد عارض بستان خط بنفشه دمید

چنان کرشمـــه‌ی ساقی دلم زدست ببرد
که با کسی دگرم نیست برگ گفت و شنید

من این مرقع رنگین چــو گل بخواهم سوخت
کــه پیر باده‌فـــــروشش به جرعه ای نخرید

بهــــار می‌گــــذرد دادگستـــــــرا دریــــــاب
که رفت موسم و حافظ هنوز می نچشید

رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید
وظیفه گر برسد مصرفش گل است و نبید

صفیــر مرغ برآمــــد، بط شـــــراب کجاست
فغان فتـــاد بـــه بلبل، نقاب گــل که کشید

ز میــوه‌هــــای بهشتی چــــه ذوق دریابــــــد
هـر آن که سیب زنخــدان شاهــدی نگـــزید

مکن ز غصــه شکــایت که در طریق طلب
به راحتی نرسید آن که زحمتی نکشید

ز روی ساقی مهوش گلی بچین امروز
که گرد عارض بستان خط بنفشه دمید

چنان کرشمـــه‌ی ساقی دلم زدست ببرد
که با کسی دگرم نیست برگ گفت و شنید

من این مرقع رنگین چــو گل بخواهم سوخت
کــه پیر باده‌فـــــروشش به جرعه ای نخرید

بهــــار می‌گــــذرد دادگستـــــــرا دریــــــاب
که رفت موسم و حافظ هنوز می نچشید


و انتهای این قصه‌ی سرد و سفید
همیشه سبز خواهد بود، تا رسیدن سال نو
تنها یک سلام خورشید باقی‌ست
هزاران تبریک.

فرارسیدن سال 1396 را به حضور همه همکاران عزیز تبریک عرض نموده و سالی پرخیر و برکت برای همگان آرزومندیم. 


نوشته شده در سه‌شنبه ٢٤ اسفند ،۱۳٩٥ساعت ٦:٢٢ ‎ب.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()

 باروری ابرها به کمک هوایپما یا ژنراتور زمینی

باروری ابرها یا ابرآمایی[۱] به‌عنوان متداولترین و بهترین روش شناخته‌شده تعدیل آب و هوا، افزودن مواد به داخل یک ابر (با استفاده از «ژنراتورهای زمینی»(Ground Based Generators)، موشک (Rackets) و یا هواپیما) با هدف تقویت تشکیل و رشد «بلورهای یخ» (Ice Crystal) در ابرهای سرد (بیشتر حجم ابر در دمای زیر صفر درجه سلسیوس است) و رشد قطرک‌های درون ابرهای گرم (بیشتر حجم ابر دارای دمای بالای صفر درجه سلسیوس است) و درنتیجه افزایش بارش برف و یا باران می‌باشد. به عبارت دیگر باروری ابرها روشی جدید برای تأثیرگذاری بر روی ابرهای طبیعی است که در آن با استفاده از مواد شیمیایی آب بیشتری از ابر به شکل باران یا برف گرفته می‌شود.[۲][۳]بیشترین عواملی که در باروری ابرها برای تولید باران سرد و طرح های باروری ابرها برای تقویت بارش برف به کار میروند یدید نقره و یخ خشک[۴] (دی اکسید کربن منجمد) هستند. عواملی دیگر مانند گازهای مایع (به عنوان مثال نیتروژن مایع) نیز می توانند برای بارور کردن ابرها در این دسته مورد استفاده قرار گیرند.

محتویات

  • ۱ تعدیل آب و هوا
  • ۲ تاریخچه
  • ۳ باروری ابرها چگونه عمل می‌کند؟
  • ۴ مواد مورد استفاده
  • ۵ فناوری تعدیل آب و هوا از نگاه سازمان و انجمن‌های معتبر جهانی
  • ۶ باروری ابرها در ایران
  • ۷ منابع

    تعدیل آب و هوا

    تعدیل آب و هوا تلاش بشر جهت ایجاد تغییر کوتاه‌مدت آب و هوای طبیعی است که در بیشتر مناطق دنیا به‌منظور افزایش بارش از ابرها، کاهش اثرات منفی «طوفان های تندری»، کاهش تگرگ از طوفان‌های تگرگ و از بین بردن مه در فرودگاه‌های پرترافیک یا بزرگراه‌ها انجام می‌شود.[۵]افزایش تقریبی۱۰ تا ۲۰ درصد بارندگی سالیانه، باعث افزایش بالا آمدن سطح آب رودخانه‌ها و دریاچه‌های مورد استفاده برای آشامیدن، کشاورزی و تولید نیروی برق‌آبی می‌شود. برای مثال در اندونزی هدف از باروری ابرها افزایش ذخیره آب مخازن برای استفاده در سال‌های خشکسالی، در استرالیا به وجود آمدن برف بیشتر، بهبود صنعت توریسم در ارتفاعات برفی و در چین، علاوه بر افزایش بارش، گاهی جهت کاهش دمای تابستان و در نتیجه کاهش مصرف برق برای تهویه مطبوع می‌باشد.[۲] از میان تمام کاربردهای تعدیل آب و هوا، بیشتر پروژه‌های عملیاتی بر افزایش بارش متمرکز است.[۶][۷]

    تاریخچه

    تأثیر بارورسازی ابرها برای اولین‌بار در تاریخ ۱۲ ژوئیه ۱۹۴۶ در آزمایشگاه تحقیقاتی شرکت جنرال الکتریک آمریکا توسط «وینسنت شیفر» مشاهده شد. او بلورهای «یخ خشک» با دمای ۷۸- درجه سانتی گراد را به داخل ابرهای مصنوعی تولیدشده که در اتاقک بودند رها کرد و مشاهده نمود قطرک‌های اَبَرسرد از طریق فرایند انجماد به بلور یخ تبدیل شده و به‌صورت برف در ته اتاقک ابر ریزش نمودند. بدین‌گونه شواهد آزمایشگاهی از بارور شدن ابرها به‌دست آمد. متعاقب آن در تاریخ ۱۳ نوامبر ۱۹۴۶ همزمان با این تحقیقات، دکتر لانگمویر برنده جایزه نوبل، یک آزمایش میدانی روی یک ابر پوششی روی کوه گریولاک در شرق شنکتدی متعلق به ایالت نیویورک انجام داد. دمای این ابر که در ارتفاعی حدود ۴۲۷۰ متر از سطح زمین قرار داشت ۲۰- درجه سانتی گراد بود. لانگمویر، ۳۶/۱ کیلوگرم یخ خشک را در مسیری خطی با طول حدود ۳ مایل روی این ابر پاشید و مشاهده کرد در مدت ۵ دقیقه تمامی محتوای آب ابر به برف تبدیل شد. برف حاصله در حدود ۲۰۰۰ پا زیر ابر ریزش نمود و به دلیل خشکی هوا قبل از رسیدن به زمین تبخیر شد. تحقیقات بعدی ثابت کرد هسته طبیعی غالب برای تشکیل هسته یخ در طبیعت، ذرات رس معدنی هستند که در دمای حدود ۱۵- درجه سانتی گراد یا پایین‌تر به‌عنوان هسته یخ‌ساز فعال می‌گردند. پس از استفاده از دانش باروری ابرها به‌عنوان یک فناوری جدید با کاربردهای عملی، لانگمویر تا زمان مرگش در تاریخ ۱۹۵۷، بر روی گسترش این فناوری به‌منظور حصول آب بیشتر از آسمان برای تبدیل مناطق مستعد خشک و بی‌حاصل جنوبی ایالات متحده آمریکا را به مراتع سرسبز و زمین‌های کشاورزی تلاش‌های بیشماری انجام داد. «سازمان تحقیقات صنعتی و علمی استرالیا» نیز در فوریه ۱۹۴۷ پس از اجرای عملیات باروری ابرها گزارش کرد اولین مورد باران ساخته دست بشر در نزدیکی بسارست رخ داده است.[۲] و[۶] و اما در آنسوی دیگر در شرق اروپا مؤسسه رصدخانه آب و هواشناسی روسیه در اواخر سال ۱۹۴۱ بمنظور سرعت بخشیدن به توسعه، ساخت و تست مدلهای جدید ابزارهای اندازه‌گیری پارامترهای هواشناسی جو بالا هواشناختی و بهبود کیفیت سونداژ جو در مسکو تأسیس شد. این رصدخانه برمبنای رصدخانه جو بالای مؤسسه مرکزی پیش‌بینی هوا با ۳۶ پرسنل راه‌اندازی شد. مؤسسه رصدخانه آب و هواشناسی روسیه پروژه‌های تحقیقاتی زیادی در زمینه هواشناسی و فیزیک جو انجام داده است که در بسیاری از آنها پیشگام بوده است. امروزه این مؤسسه یکی از موسسات علمی برجسته و منظم اداره فدرال دیدبانی هیدرومتئولوژی و زیست‌محیطی روسیه می‌باشد. حوزه‌های تحقیقاتی آن بشرح زیر می‌باشد:

    • سونداژ جوی سطوح بالا، توسعه روش‌های اندازه‌گیری و دیدبانی در محل و از راه دور پارامترهای جوی با استفاده از رادیوسوندها، راکت‌ها، آزمایشگاه‌های هوایی، رادار، لیدار و فضاپیما
    • مطالعات آزمایشگاهی و تئوریکی فیزیک و شیمی جو آزاد، مکانیزم‌های تشکیل ابر و بارندگی با هدف بهبود روشهای پیش بینی وضع هوا و توسعه روشهای تعدیل آب و هوا
    • مطالعه و دیدبانی وضعیت لایه ازن جو

    بخش فیزیک ابر و تعدیل آب و هوا، مؤسسه رصدخانه آب و هواشناسی روسیه، طیف وسیعی از مطالعات در زمینه فرایندهای تشکیل بارش در انواع مختلف ابرها را انجام می‌دهد. این مطالعات بمنظور توسعه روشهای کنترل بارندگی اعم از افزایش یا کاهش صورت می‌گیرد. فناوری افزایش بارندگی که در روسیه ابداع شد هم در خود کشور و هم در دیگر کشورها از قبیل کوبا، سوریه و ایران مورد استفاده قرار گرفت. علاوه بر این فناوری دیگری نیز برای جلوگیری یا کاهش قابل ملاحظه بارندگی به منظور ایجاد مصنوعی شرایط آب و هوایی مناسب در شهرهای بزرگ از قبیل مسکو، سن پطرزبورگ، تاشکند، آستانه، کازان در زمان برگزاری جشنهای مردمی و رویدادهای مهم اجتماعی و ورزشی ایجاد شده است.[۸]

    باروری ابرها چگونه عمل می‌کند

    در باروری ابر سرد ورود ماده‌ای هسته ساز مانند یدید نقره، که دارای ساختار کریستالی شبیه به یخ است بدون سرد کردن محیط باعث انجماد قطرکهای اَبَر سرد می‌شود (هسته‌سازی ناهمگن). اما یخ خشک یا نیتروژن مایع محیط اطراف خود را به حدی سرد می‌کنند که بلورهای یخ می‌توانند خود به خود از فاز بخار هسته‌سازی کنند. برخلاف باروری با یدید نقره، این هسته سازی خود به خودی، نیازی به وجود هیچ قطرک یا ذره‌ای ندارد چرا که این روش فوق اشباع بسیار بالایی در نزدیکی ماده باروری ایجاد می‌کند. اساس باروری ابرها بخصوص در عرضهای میانی، بر اختلاف فشار بخار اشباع روی آب و یخ است؛ بنابراین هنگامی که ذرات یخ در ابرهای فوق سرد شکل می‌گیرند، به دلیل فشار بخار اشباع کمترشان نسبت به قطرکهای آب، در مجاورت این قطرات مایع رشد کنند. اگر ذرات به اندازه کافی رشد کنند بصورت برف (یا، اگر ذوب رخ دهد، باران) از ابرها سقوط می‌کنند در غیر این صورت بارشی رخ نمی‌دهد. این فرایند به عنوان «باروری استاتیکی» شناخته می‌شود. در استراتژی باروری «دینامیکی» فرض بر این است که گرمای نهان اضافی ناشی از تغییر فاز مایع به جامد در ابر، باعث افزایش شناوری، تقویت جریانات بالارونده، تضمین بیشتر همگرایی سطوح پایین و در نهایت رشد سریع ابرهای منتخب می‌شود. مواد شیمیایی باروری ابر ممکن است توسط هواپیما یا توسط دستگاه‌های پخش کننده واقع بر روی زمین (ژنراتورها) وارد ابر شوند. در روش باروری با هواپیما، یدید نقره در هنگام پرواز هواپیما در داخل ابر سوزانده و پخش می‌شوند. در باروری با ژنراتورهای زمینی، ذرات ریز پس از خروج از ژنراتور توسط جریان هوا در مسیر باد و به سمت بالا قرار گرفته و وارد ابر می‌شوند و بارور می‌شوند.[۲]

    مواد مورد استفاده

    مواد مورد استفاده در پروژه‌های باروری ابرها که «عامل‌های باروری ابرها» نیز نامیده می‌شوند بسته به نوع ابر و فرایندهایی که در رشد قطرک‌های ابر شرکت می‌کنند به دو گروه «مواد یخ‌ساز» و «مواد نم‌گیر» تقسیم می‌شوند. عامل‌های یخ‌ساز در ابرهایی که دارای ساختار مایع به‌صورت آب اَبَرسرد هستند موجب ایجاد بلورهای یخ می‌شوند. این عامل‌ها عبارتند از یدید نقره، یخ خشک، «پروپان مایع»، «نیتروژن مایع»، «دی‌اکسیدکربن مایع» و برخی مواد آلی. از بین این مواد، یدید نقره و یخ خشک (دی اکسید کربن جامد) متداول‌ترین عاملهای مورد استفاده در باروری ابرهای سرد هستند. عامل‌های نم‌گیر در ابرهای گرم به‌دلیل داشتن قابلیت جذب رطوبت، آب محتوی ابر را جذب کرده و رشد می‌کنند و موجب ریزش باران می‌گردند. نمک، اوره و نیترات آمونیوم از جمله این عامل‌ها هستند. .[۳۵]

    فناوری تعدیل آب و هوا از نگاه سازمان و انجمن‌های معتبر جهانی

    با توجه به اهمیت و گستردگی برنامه‌های تعدیل آب و هوا در دنیا و استقبال بسیاری کشورها از این فناوری، طی ۵۰ سال گذشته عمدتاً چهار انجمن و سازمان معتبر اعم از سازمان هواشناسی جهانی، جامعه مهندسین عمران آمریکا، انجمن تعدیل آب و هوای آمریکا و انجمن هواشناسی آمریکا بسیاری از فعالیتهای تعدیل آب و هوا را هدایت و نظارت می‌کنند که هریک از این انجمنها جنبه‌های خاصی از فعالیتهای تعدیل آب و هوا را مورد توجه قرار داده‌اند. گزیده‌ای از نکات و مطالب مهم بیانیه‌های منتشر شده به شرح زیر است:

    1. بایستی به تعدیل آب و هوا به عنوان بخشی از استراتژی مدیریت یکپارچه منابع آب نگاه شود.[۳۶]
    2. امکان تغییرات گسترده ساختار ابرها از منطقه‌ای به منطقه دیگر وجود دارد. از اینرو نتایج باروری در یک منطقه جغرافیایی را نمی‌توان به منطقه دیگر تعمیم داد.[۳۶]
    3. پیامدهای ناخواسته باروری ابرها از جمله اثرات پایین دست باد و یا اثرات زیست‌محیطی و اکولوژیکی آن ثابت نشده‌اند، اما نمی‌توان رد کرد.[۳۶]
    4. قابلیت تأثیرگذاری بر ریزساختارهای ابر از طریق مشاهدات آزمایشگاهی، شبیه‌سازی مدلهای عددی و اندازه‌گیری‌های فیزیکی در برخی سیستم‌های طبیعی همچون مه، ابرهای لایه‌ای و ابرهای کومولوسی تأیید شده است اما، شواهد فیزیکی مستقیم در مورد اینکه بارندگی، تگرگ، رعد و برق یا باد می‌توانند توسط روشهای مصنوعی به طور قابل توجهی تعدیل شوند، محدود می‌باشد.[۳۶]
    5. پیچیدگی و تغییرپذیری ابرها، شناخت و آشکارسازی تأثیر تعدیل مصنوعی آب و هوا را با مشکلات بزرگی مواجه ساخته است. توسعه تجهیزات جدید از جمله هواپیمای مجهز به سیستم‌های اندازه‌گیری ریزفیزیکی و جریان هوا، رادارها با قابلیت داپلر و قطبش‌پذیری، ماهواره‌ها، تابش‌سنج‌های میکروویو، اندازه‌گیرهای نیمرخ باد، شبکه‌های خودکار باران‌سنجی، شبکه میان‌مقیاس ایستگاه‌ها، سیستم‌های پیشرفته رایانه‌ای با قابلیت پردازش مقادیر زیاد اطلاعات، مجموعه داده‌های جدید با قابلیت کاربرد در مدلهای عددی پیچیده ابر می‌تواند در آزمون فرضیه‌های متعدد تعدیل آب و هوا، مطالعه برروی مواد شیمیایی و تراشه‌ها در جهت شناسایی جریان هوا به درون و به خارج ابر و منبع یخ یا هسته‌سازی جاذب‌الرطوبه به عنوان عامل باروری و نیز به اقلیم‌شناسی بهتر ابرها و بارندگی قبل از آغاز پروژه‌های تعدیل آب و هوا کمک نماید.[۳۶]
    6. مطالعات منتشر شده حاکی از این است که تاکنون یدید نقره هیچگونه تأثیر معنی داری بر سلامت و محیط زیست مردم نداشته است. با این وجود بایستی در تمام طرحهایی که از یدید نقره و یا هر ماده دیگر استفاده می‌شود ارزیابی اولیه‌ای از اثرات بالقوه آن ماده روی محیط زیست یا سلامتی مردم ضمیمه گردد.[۳۶]
    7. تأکید می‌شود انرژی موجود در سیستمهای آب و هوایی به قدری زیاد است که خلق سیستمهای ابری باران‌زا، تغییر الگوی باد به منظور آوردن بخارآب به یک منطقه و یا حذف کامل پدیده‌های جوی شدید غیرممکن است و لذا تکنولوژیهای تعدیل آب و هوایی که مدعی حصول این اثرات بزرگ مقیاس و چشمگیر می‌باشند (از جمله توپ تگرگ و روشهای یونیزاسیون) پایه علمی نداشته و بایستی با تردید با آنها برخورد نمود.[۳۶]

    افزایش تقاضای آب در اثر افزایش جمعیت و موضوعات زیست‌محیطی، منابع جهانی آب را تحت فشار قرار داده است و لذا مدیریت و طراحی دقیق و مناسب آب جوی می‌تواند پتانسیلی برای افزایش قابل ملاحظه منابع آب طبیعی توأم با کاهش هزینه‌های زاید در ایجاد امکانات جدید باشد.[۳۷]

     

     

    باروری ابرها در ایران

    قبل از انقلاب اسلامی

    پروژه‌های باروری ابرها در ایران ابتدا توسط وزارت نیرو از سال ۵۳ الی ۵۷ با همکاری یک شرکت کانادایی و با استفاده از یک فروند هواپیما و تعدادی ژنراتورهای زمینی تصعیدکننده یدید نقره بر روی حوزه آبریز سد کرج و جاجرود انجام شد.

    بعد از انقلاب اسلامی

    باروری ابرها طی سالهای ۶۸ الی ۷۴ بصورت پراکنده و با استفاده از ژنراتورهای زمینی در ارتفاعات شیرکوه یزد به اجرا درآمد. سپس با ابلاغ وزیر وقت نیرو در بهمن ماه ۱۳۷۵، مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها در یزد تأسیس و از سال ۱۳۷۶ رسماً آغاز به کار کرد. پس از تشکیل این مرکز، از سال ۷۷ با همکاری رصدخانه آب و هواشناسی روسیه انتقال تکنولوژی باروری ابرها به ایران در قالب یک طرح ۵ ساله شامل اجرای پروژه‌های باروری ابرها (یزد-۱، یزد-۲، یزد-۳ و یزد-۵)، تجهیز مرکز به امکانات و تجهیزات لازم (تجهیز دو فروند هواپیمای آنتونوف ۲۶ به تجهیزات شلیک پیروپاترون‌های یدید نقره و تزریق نیتروژن مایع و نصب و راه‌اندازی سه دستگاه رادار هواشناسی آکسوپری) و آموزش پرسنل ایرانی در قالب سه گروه عملیات پروازی، رادار و تجهیزات، مطالعات و ارزیابی صورت پذیرفت. پس از پایان ۵ دوره اجرای طرح باروری ابرها که با حضور متخصصین روسی به همراه انتقال تکنولوژی و آموزش کارشناسان صورت پذیرفت اولین پروژه اجرای مستقل توسط کارشناسان ایرانی در تابستان ۸۷ در استان گیلان به انجام گرفت. این مرکز از آن زمان تاکنون پروژه‌های متعدد اجرایی و مطالعاتی باروری ابرها در مناطق مختلف کشور به اجرا گذاشته است.[۳۸]

    منابع

    1. واژه مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی
    2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ http://tshivajirao.blogspot.com/.../cloud-seeding-for-inda.html
    3. ۳٫۰ ۳٫۱ http://web.archive.org/web/20110313072405/http://www.water.vic.gov.au/__data/assets/pdf_file/0011/55919/BR9_An-overview-of-cloud-seeding.pdf
    4. «بارو کردن ابرها چیست و نحوه باروری ابرها و باروری ابر در ایران و جهان». بازبینی‌شده در 2017-02-13. 
    5. http:// www.naiwmc.org
    6. ۶٫۰ ۶٫۱ http://books.google.com/books/about/Weather_modification_by_cloud_seeding.html?id=h_Mwgj_olHQC
    7. https://www.wmo.int/pages/prog/arep/wwrp/new/documents/WMR_documents.final_27_April_1.FINAL.pdf
    8. http:// www.cao-rhms.ru
    9. http://www.weathermodification.com/projects.php?id=44
    10. https://ams.confex.com/ams/pdfpapers/86501.pdf
    11. https://ams.confex.com/ams/Annual2005/techprogram/paper_85788.htm
    12. http://www.energy.ca.gov/2007publications/CEC-500-2007-008/CEC-500-2007-008.PDF
    13. http://www.nawmc.org/4dcgi/.../Calif_WMA-final.pdf
    14. http://www.waterplan.water.ca.gov/docs/cwpu2005/vol2/v2ch14.pdf
    15. http://www.nawcinc.com/Santa_Barbara.doc
    16. http://atmoswiki.aero.und.edu/atmos/citation/field/spring_2009
    17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ http://www.weathermodification.com
    18. http://www.nawcinc.com/WMA%20Utah%20Paper%202008.pdf
    19. http://water.utah.gov/cloudseeding/PDF/utahexperience4.pdf
    20. http://www.water.utah.gov/cloudseeding
    21. http://www.idwr.idaho.gov/waterboard/WaterPlanning/CAMP/ESPA/PDFs/LPD/2008/3-27-08IDPCloudSeetingCAMPPresentation.pdf
    22. http://www.nawcinc.com/Boise_feasibility.pdf
    23. http://jcsepa.mri-jma.go.jp/outreach/20070131/Presentations/P3_Khantiyanan.pdf
    24. http://jcsepa.mri-jma.go.jp/outreach/20070131/Abstracts/S3_Khantiyanan.pdf
    25. http://jcsepa.mri-jma.go.jp/outreach/20070131/Abstracts/S3_Oh.pdf
    26. http://jcsepa.mri-jma.go.jp/outreach/20070131/Presentations/P3_Oh.pdf
    27. https://www.wmo.int/pages/prog/arep/wwrp/new/documents/OBS.Seto_Indonesia_paper2_corrected.pdf
    28. http://www.irc.nl/
    29. http://aerosol.atmos.und.edu/WeatherMod2008_Delene_080423c.pdf
    30. http://www.ral.ucar.edu/projects/saudi/
    31. http://new.ncms.ae/cld/breed_wmo_wxmod_03.pdf
    32. http://www.unep.or.jp/ietc/publications/techpublications/techpub-8f/b/cloud.asp
    33. https://ams.confex.com/ams/17WModWMA/techprogram/paper_139149.htm
    34. http://www.wmir.ir
    35. http://books.google.com/books/about/Guidelines_for_Cloud_Seeding_to_Augment.html?id=8q0tb13D0FMC
    36. ۳۶٫۰ ۳۶٫۱ ۳۶٫۲ ۳۶٫۳ ۳۶٫۴ ۳۶٫۵ ۳۶٫۶ http://www.wmo.int/pages/prog/arep/wwrp/new/documents/WMR_documents.final_27_April_1.FINAL.pdf
    37. American Society of Civil Engineers. Guidelines for Cloud Seeding to Augment Precipitation, Second Edition. American Society of Civil Engineers, 2006. ISBN 978-0-7844-0819-3
    38. سیدحسنی، منصوره: باروری ابرها از باور تا واقعیت، تهران، مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها، 1391، شابک 2-14-6171-600-978، (از صفحه 190 تا 217)
نوشته شده در سه‌شنبه ۱٧ اسفند ،۱۳٩٥ساعت ٧:٢٩ ‎ب.ظ توسط گروه آموزشی جغرافیای متوسطه استان سمنان نظرات ()


Design By : Pichak